“TEXNİKİ PROBLEM” MÖCÜZƏSİ...

"Ağsu Regional Qaz İstismar İdarəsində karyera yüksəlişi üçün yeni bir texnologiya kəşf edilib: vəzifə boşdur, amma yüksəliş yoxdur. Səbəb isə həmişəki kimi “texniki problemdir”!.." "DİA-AZ" xəbər verir ki, bunu özünün etiraz dolu müraciətində spzügedən qurumun iççisi Daşqın Abbasov qeyd edib.

O daha sonra müraciətini belə davam etdirir: "Deyilənə görə, idarədə işçilərin dərəcələrinin artırılması və karyera yüksəlişinin tənzimlənməsi üçün xüsusi komissiya fəaliyyət göstərir. Vaxtilə bu sistemin öz məntiqi var imiş: 12-ci dərəcəli ştat boşalanda 10-cu dərəcəli mühəndis 11-ci dərəcəyə, 11-ci dərəcəli mühəndis isə 12-ci dərəcəyə yüksələrmiş. Buna da “sürüşmə” deyərmişlər.

Amma görünür, zaman dəyişib, qaydalar yenilənib, texnologiya inkişaf edib. İndi həmin karyera pilləkənində elə bir “texniki problem” yaranıb ki, nə pillələr işləyir, nə də yuxarı qalxmaq mümkün olur. Maraqlıdır, görəsən, pilləkənin mühərriki xarab olub, yoxsa düyməni basmağa səlahiyyəti olan şəxs özü sistemə daxil ola bilmir?

Məsələnin ən maraqlı tərəfi isə budur: deyilənlərə görə, Kommersiya şöbəsində 12-ci dərəcəli böyük mühəndis vəzifəsi təxminən iki aydır ki, vakantdır. İki ay! Bu müddətdə bəzi proqramlar yenilənir, bəzi sistemlər bərpa olunur, hətta köhnə kompüterlər də özünə gəlir. Amma bir vakant vəzifənin taleyi hələ də müəyyənləşməyib.

Kadrlar şöbəsinə müraciət edəndə isə cavab hazırdır:

“Texniki problem var!”

Nə gözəl, nə universal ifadədir! Sanki idarənin bütün suallarına cavab verən sehrli bir paroldur. Vəzifə niyə boşdur? Texniki problem. Vakansiya niyə elan edilmir? Yəqin ki, texniki problem. İşçi niyə yüksəlmir? Əlbəttə, yenə texniki problem!

Belə çıxır ki, idarədə “texniki problem” anlayışı artıq kompüterlərin və proqramların sərhədlərini çoxdan aşıb, karyera idarəçiliyinə də sirayət edib. Bir az da belə davam etsə, yəqin ki, işçinin stajı artanda da sistem xəbərdarlıq verəcək: “Təcrübə aşkarlanmadı, texniki problem mövcuddur!”

Ən qəribəsi isə budur ki, deyilənlərə görə, hansısa xidmət rəisi vəzifəsindən uzaqlaşdırılanda onu mühəndis və ya böyük mühəndis vəzifəsinə keçirmək üçün müəyyən imkanlar tapılır. Adi işçi üçün isə vakant ştatın mövcudluğu hələ heç nə demək deyil. Görünür, burada vəzifəyə yüksəlmək üçün təkcə təcrübə, bilik və əmək stajı kifayət etmir. Bəlkə də əlavə olaraq xüsusi “karyera adapteri” lazımdır. O adapter kimdədir, hansı otaqda saxlanılır və kimə qoşulur — bu barədə sistem susur.

Əlbəttə, bu barədə deyilənlərin nə dərəcədə doğru olduğunu yalnız aidiyyəti şəxslərin açıqlamaları müəyyən edə bilər. Amma suallar ortadadır və cavab gözləyir.

Gəlin, bir neçə sadə suala cavab axtaraq:

— Əgər 12-ci dərəcəli böyük mühəndis vəzifəsi vakantdırsa, həmin vəzifə ilə bağlı prosedurlar niyə aydın şəkildə izah edilmir?

— Əgər yüksəliş üçün komissiya fəaliyyət göstərirsə, qərarlar hansı meyarlar əsasında qəbul olunur? İşçinin təcrübəsi, peşəkarlığı və əmək nəticələri əsas götürülür, yoxsa görünməyən başqa meyarlar da mövcuddur?

— Əgər həqiqətən texniki problem varsa, bu problemin nədən ibarət olduğu və nə vaxt aradan qaldırılacağı niyə açıqlanmır?

— Əgər məsələ texniki deyil, təşkilati xarakter daşıyırsa, onda niyə adi işçiyə konkret və şəffaf cavab verilmir?

Yoxsa idarədə yeni bir idarəçilik modeli tətbiq olunur: vakansiya açıqdır, məlumat qapalıdır, komissiya fəaliyyətdədir, nəticə isə naməlumdur?

Bu modelin üstünlüyü də böyükdür: heç kim heç nəyə görə məsuliyyət daşımır, çünki bütün sualların cavabı bir cümlədə gizlənir — “Texniki problem var!”

Görünür, bəzi vəzifələr üçün sistem həqiqətən də çox çevik işləyir, digərləri üçün isə hələ də yenilənmə gözlənilir. Təbii ki, bu, yalnız yaranmış vəziyyətlə bağlı ictimai təəssüratdır. Konkret halların mahiyyətini isə sənədlər və rəsmi açıqlamalar ortaya qoya bilər. Amma şəffaflıq olmadıqda şübhələrin yaranması da təəccüblü deyil.

Bəlkə də vakant vəzifənin artıq öz namizədi var, sadəcə, elan olunmaq üçün münasib zaman gözlənilir? Bəlkə komissiya qərarını verib, amma qərar “texniki səbəbdən” ekranda görünmür? Yaxud karyera sistemində elə bir gizli funksiya var ki, onu yalnız seçilmiş istifadəçilər görə bilir?

Kim bilir? Axı texniki problem varsa, deməli, onun texniki izahı da olmalıdır. Yoxdursa, onda problem başqa yerdə axtarılmalıdır.

Belə görünür ki, adi işçi karyera pillələrini bir-bir qalxmalı, səbir etməli, prosedurları gözləməli və hər dəfə sistemin işləməsini arzulamalıdır. Bəzi vəzifəli şəxslərin mümkün vəzifə dəyişiklikləri isə, deyilənlərə görə, daha çevik mexanizmlərlə həyata keçirilə bilir.

Belə çıxır ki, idarədə iki ayrı karyera marşrutu mövcuddur: biri uzunmüddətli yüksəliş üçün, digəri isə sürətli keçid üçün. Birincidə komissiya, prosedur və texniki problem var. İkincidə isə, deyəsən, naviqasiya sistemi daha dəqiq işləyir!

Amma bütün bunların fonunda bir həqiqət dəyişmir: vakant vəzifə şəxsi mülk deyil, karyera yüksəlişi isə kiminsə şəxsi mülahizəsinə buraxılmalı olan məsələ deyil. Qərarlar qanunvericiliyə, təsdiq olunmuş prosedurlara və obyektiv meyarlara əsaslanmalı, işçilər isə bu meyarlarla tanış olmalıdırlar.

Və sonda əsas sual:

Ağsu Regional Qaz İstismar İdarəsində 12-ci dərəcəli böyük mühəndis vəzifəsinin taleyi həqiqətənmi texniki problemə görə həll olunmur, yoxsa burada ictimaiyyətə açıqlanmayan başqa bir məsələ var?

Aidiyyəti qurumdan konkret cavab gözlənilir: vakansiyanın statusu nədir, hansı prosedurlar həyata keçirilib və mövcud problem varsa, onun aradan qaldırılması üçün hansı müddət müəyyən edilib?

Çünki işçiyə aydın cavab vermək üçün nə xüsusi proqram, nə əlavə server, nə də fövqəladə texniki dəstək lazımdır. Sadəcə, şəffaflıq, obyektivlik və məsuliyyət kifayətdir.

Bəlkə də Ağsu Regional Qaz İstismar İdarəsində ən böyük texniki nasazlıq kompüter sistemində deyil, karyera sisteminin necə işlədiyinin izah edilməməsindədir.

Və nə qədər qəribə səslənsə də, bəzən ən çətin problemi həll etmək üçün sistemi yenidən başlatmağa yox, sadəcə, həqiqəti açıq deməyə ehtiyac olur!"