Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasında (AHİK) rəhbərliyin dəyişməsi vaxtilə həmkarlar ittifaqı üzvləri, əməkdaşlar, əlillər, veteranlar, qazilər, təhsil və səhiyyə işçiləri, eləcə də digər sosial qruplar arasında yeni ümidlər yaratmışdı. Sabiq sədr Səttar Möhbalıyevin fəaliyyəti dövründə səsləndirilən narazılıqların yeni rəhbərliklə aradan qalxacağı, sistemdə şəffaflığın və vətəndaşlara xidmətin daha da yaxşılaşdırılacağı gözlənilirdi.

Lakin ötən müddət ərzində redaksiyalara və ictimaiyyətə çatdırılan müxtəlif müraciətlər, şikayətlər və mediada yayılan məlumatlar göstərir ki, narazılıqlar səngimək əvəzinə, başqa istiqamətlərdə də davam edir. Hazırda AHİK-in sədri Sahib Məmmədovun rəhbərliyi dövründə də qurumun fəaliyyəti ilə bağlı müxtəlif suallar və iddialar gündəmə gəlir.

Xüsusilə yollayışların elektron sistemə keçirilməsi və e-ahik Sanatoriya-Kurort Elektron Rezervasiya Sisteminin tətbiqi “şəffaflıq” və “əlçatanlıq” baxımından mühüm yenilik kimi təqdim olunur. Rəsmi açıqlamalarda sistem vasitəsilə minlərlə yollayışın verildiyi bildirilir. Lakin bu rəqəmlərin fonunda redaksiyalara daxil olan vətəndaş müraciətlərində tamam başqa mənzərədən bəhs edilir: bəzi vətəndaşlar elektron sistemdə qeydiyyatdan keçməkdə, boş yer tapmaqda, güzəştlərdən yararlanmaqda və yollayışlarını təsdiqlətməkdə ciddi çətinlik çəkdiklərini bildirirlər.

Məsələ yalnız elektron sistemlə də məhdudlaşmır. AHİK-in tabeliyində olan sanatoriya və istirahət müəssisələrinin fəaliyyəti, yollayışların bölüşdürülməsi, xidmətlərin keyfiyyəti, qida və gigiyena məsələləri, kadr siyasəti, idarəetmə və maliyyə şəffaflığı ilə bağlı da müxtəlif iddialar və suallar səsləndirilir. Mediaya təqdim olunan bəzi materiallarda sanatoriyalarda xidmət və idarəetmə ilə bağlı problemlərdən, yollayışların bölüşdürülməsində mümkün qeyri-şəffaflıqdan, habelə kadr təyinatları ilə bağlı narazılıqlardan bəhs edilir.

Eyni zamanda, AHİK və onun tabeliyində olan strukturlarda rəhbər vəzifələrə təyinatlar, əməkhaqqı sistemi, struktur dəyişiklikləri və üzvlük haqlarından formalaşan vəsaitlərin hansı istiqamətlərə xərclənməsi barədə də ictimaiyyətin cavab gözlədiyi suallar var. Təbii ki, mediada və ayrı-ayrı şəxslərin müraciətlərində səsləndirilən bu iddiaların hər biri müvafiq qurumlar tərəfindən araşdırılmalı, qarşı tərəfin mövqeyi də öyrənilməlidir.

Əsas problem isə budur: həmkarlar ittifaqının başlıca məqsədi əməkçilərin və üzvlərinin hüquq və maraqlarını qorumaqdırsa, niyə həmin üzvlərin bir qismi öz hüquqlarından istifadə etmək üçün elektron sistem qarşısında bu qədər çətinliklə üzləşir? Niyə əlil, veteran və digər sosial həssas qruplara aid vətəndaşlar onlara verilən güzəştlərdən real şəkildə yararlana bilmədiklərini bildirirlər? Elektronlaşdırma vətəndaşın işini asanlaşdırmalıdır, yoxsa onu əlavə maneələrlə üz-üzə qoymalıdır?

Sədr dəyişikliyi zamanı yaranmış ümidlərin nə dərəcədə doğrulduğu da məhz bu suallar fonunda yenidən gündəmə gəlir. Çünki redaksiyamıza daxil olan müraciətlər göstərir ki, AHİK-in fəaliyyəti ilə bağlı narazılıqlar hələ də səngiməyib.

Növbəti müraciət də bu narazılıqların konkret nümunələrindən biridir.

DuzXeber.az xəbər verir ki, redaksiyamızın elektron poçt ünvanına Azərbaycan vətəndaşı Məğrur Bədəlsoy tərəfindən daxil olan müraciəti heç bir dəyişiklik etmədən olduğu kimi təqdim edirik:

AHİK (əlil) həmkarlardan “qara otaqda olmayan qara pişiyi tapmağı” tələb edir.

“Tapanda” isə tam məbləğ ödənilməsə yollayış verilmir.

Yay mövsümü-istirahət, dincəliş sona çatmaq üzrədir. Bu mövsümdə hamının gözü AHİK-də (Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyası) yönəlir. AHİK isə keçən ildən yollaylş verilməsini elektronlaşdırıb, yalnız elektron sistemdən yollayış verildiyini bildirir. Bu sistemdən isə yollayış almağa faktiki qadağa qoyulub. Nə vaxt sistemə girib, müalicə və istirahət mərkəzlərini seçirsən, ya yer olmur, olanda da güzəşt tətbiq edilmir, tam məbləğ tələb edilir, heç onu da təsdiq etməyə yol verilmir. Amma AHİK müharibə veteranları , 1-ci-2-ci dərəcəli əlillərin, 1-ci dərəcəli əlili müşayiət edən şəxslərin ödənişsiz, həmkarların üzvlərinin 15 faiz güzəştlə yollayış yiyəsi ola biləcəyini vurğulayır. Bəs niyə gerçək yaşamda bu vurğulama baş tutmur? Bu sətirlərin yazarı son bir ildə dəfələrlə elektron rezervasiya sistemi vasitəsilə yollayış almağa çaba göstərsə də, hələ də nəinki pulsuz, nəinki 15 faiz güzəştlə, heç tam məbləğdə də yollayışla təmin oluna bilməyib. Sadəcə, sistemdə yer tapılmır. Belə bəlli olur ki, AHİK əlillərdən, həmkarlardan, necə deyərlər, qara otaqda olmayan qara pişiyi tapmağı tələb edir. Hətta “tapanda” da “təsdiq gözlənilir” adı ilə yollayışın əldə edilməsi elə gözləmədə qalır. Daha bunun nə həmkarlığı oldu ki?!

Elektron sistemin nə qədər üstünlüyü olsa da, texniki kələklə hüquqa qadağa qoyması da üzə çıxır. Müharibə veteranlarına pulsuz yollayış verilməsi təsbit olunub, amma veteran heç sistemdə qeydiyyata düşə bilmir, qeydiyyata düşəndə isə istədiyi yollayışı tapa bilmir, “tapanda” isə tam məbləğ tələb olunur. İndi özünüz fikirləşin, ağlınıza sığışdıra bilirsinizsə, sığışdırın, 80 manat təqaüdə göz dikən müharibə veteranı 3-4 minlik fizioterapiya müalicəsinə yollayışı necə ödəyə bilər? İnanmırsınız, fakt təqdim olunur, 1900 manatlıq Naxçıvan “Duzdağ” mərkəzinə 10 günlük “dincəlmək, müalicə almaq” mümkündür? Pensiya kartında, təqaüd kartında heç bir il toxunmasan, bu qədər məbləğ yığılmır! Bir problem də ondadır ki, çox əlilin, veteranın, heç professorun belə şəxsi kabinet yaratması mümkün deyil. Yəni hamını elektron sistem adı ilə yollayış hüququndan məhrum etmək həmkarlıq prinsipinə ziddir.

Dəfələrlə AHİK-ə müraciət edib, əlillər üçün elektron sistemdən kənar yollayış verilməsinin təşkili xahiş olunub. Amma həmkarlar əlillərlə həmkarlıqdan imtina edir. Elektron sistem isə rüşvət, korrupsiyaya yol açır. Gerçəkdə bu özbaşınalıq şəbəkə cinayətləri kateqoriyasına aiddir. Yəqin ki, DİN Kibercinayətkarlıqla Mübarizə Baş İdarəsi araşdırma aparar. Əlillər isə yenə də yollayışsız, dincəlişsiz durumda qaldılar. Ya Allah, ya DİN, bizə yardımçı olun!