Nəsib Məhəməliyevi Azərbaycan ictimaiyyəti uzun illər icra hakimiyyəti başçısı işlədiyi üçün tanıyırdı. Qeyd edək ki, o, 2000-2006-cı illərdə Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin, 2006-2015-ci illərdə isə Bakı şəhəri Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışıb.
Nəsib Məhəməliyev 2015 və 2020-ci illərdə keçirilən seçkilərdə 109 saylı Balakən seçki dairəsindən Milli Məclisə deputat seçilib.
Maraqlıdır, uzun illər icra hakimiyyətində vəzifə tutan Nəsib Məhəməliyevin qanunverici orqana seçilməsinin, həm də bu seçimi hansı zərurətdən etməsinin səbəbi nə olub?
Nəsib Məhəməliyev Reyting.az-a müsahibəsində bu və digər sullara cavab verib.
- Siz Balakəndə və Bakının Nəsimi rayonunda uzun illər icra hakimiyyəti başçısı işləmisiniz. Son illər bir neçə icra başçısı həbs olunub. Onlara qarşı müxtəlif ittihamlar isrəli sürülüb. Bu həbslərə münasibətinizi öyrənmək istərdik...
- Həbslərə münasibətim normaldır və doğru hesab edirəm. Ancaq təəssüfləndirici hal odur ki, həbslərin motivlərindəki elementlər hər bir normal insanı qəzəbləndirir, qıcıqlandırır. Çünki ilyarımdan çoxdur ki, pandemiya şəraitində yaşayırıq, bu müddətdə bir çox karantin məhdudiyyətləri həyata keçirilib və insanlar məcburiyyət qarşısında təcridolunma şəraitində qalıblar, iqtisadi fəallıq aşağı düşüb. İqtisadi fəallığın aşağı olduğu halda sosial problemlərin də özünü qabarıq şəkildə göstərməsi təbiidir. Belə olan halda dövlət başçısının bilavasitə yerlərə, insanlara həm işsizliyin aradan qaldırılması, həm də əhalinin imkansız təbəqələrinin məşğulluq problemlərinin həll olunması üçün ayırdığı iş yerlərinin, əməkhaqqı kartlarının mənimsənilməsi - bütün bunlar nəinki icra başçısı, eyni zamanda istənilən ən kiçik ranqlı məmur üçün biabırçılıqdır. Bunu heç kim normal qəbul edə bilməz. Belə halların olması adamı ağrıdır. Ələlxüsus, nəzərə almaq lazımdır ki, neqativ halların aradan qaldırılması ilə bağlı Prezident İlham Əliyev dəfələrlə publik şəkildə xəbərdarlıq etmişdi.
Hesab edirəm ki, biz cəmiyyət olaraq özünü təmizləmə prinsipini həyata keçirməliyik. Bu, olduqca vacib məsələdir.
- Müsahibələrinizin birində demisiniz ki, icra başçılarının özlərini kral kimi aparmasını qəbul etmirsiniz. Belə icra başçıları indi də var? Onların özlərini kral kimi aparması nədən irəli gəlir?
- Təbii ki, var. Mən, hər zaman icra hakimiyyəti başçısının özünü ağa kimi hiss etməsinin əleyhinə olmuşam. Hər birimiz Allah və qanun qarşısında bərabərik, uzun illər mənimlə işləyən insanlar da bunu təsdiqləyə bilər, cüzi də olsa belə hallara yol verməmişəm. Hər zaman bu məsələlərə xüsusi diqqətlə yanaşmışam, heç vaxt imkan verməmişəm ki, icra hakimiyyətində çalışan, yaxud bilavasitə icra hakimiyyətinə müraciət edən insanlar özlərini hansısa məqamda təhqir olunmuş, şəxsiyyətlərinin alçaldığını hiss etməsinlər.
Vəzifəsinin öhdəsindən gəlməyən və yaxud sui-istifadə edən məmurun işdən azad olunması, qanunlara uyğun olaraq cəzalandırılması qorxusu, məsuliyyət hissi olmalıdır. Ancaq heç bir məmurun şəxsiyyətinin alçaldılması qorxusu olmamalıdır. Ona görə şəxsi nümunəmə əsaslanaraq tam məsuliyyətlə deyə bilərəm ki, bu yaşa qədər heç vaxt heç kimin şəxsiyyətini alçaldacaq hərəkətə yol verməmişəm.
- Sizin icra başçılarına iradlarınızdan da biri bəzilərinin cangüdənlərlə gəzməsidir. İcra başçısı işləyəndə mühafizəçiniz olmayıb?
- Yox, qətiyyən.
- Nəsimi Bakının böyük rayonlarından biridir. Özünüzə bu qədər güvənli olmusunuz ki, cangüdənsiz gəzmisiniz?..
- Azərbaycanda oturuşmuş ictimai-siyasi sabitlik mövcuddur. Kriminal durum nəzarətdədir. İcra başçısı, nazir və yaxud istənilən məmur, həyatını elə yaşamalıdır ki, cangüdənə ehtiyac olmasın. İcra başçısı elə bir xüsusi dövlət əhəmiyyətli subyekt deyil ki, hər birinin yanında cangüdən olsun. Hesab edirəm ki, bu, absurddur.
- Nəsib müəllim, icra başçısı postundan imtina edib deputatlığı seçməyiniz öz qərarınızdır? Hansı səbəbdən bu qərara gəldiniz?
- Tam səmimi deyəcəyəm, ilkin qərar özümündür. Eyni zamanda qeyd etmək lazımdır ku, münasib şərait yetişdi və yeri gəlmişkən Yeni Azərbaycan Partiyasının sədri, cənab Prezidentə verdiyi dəstəyə görə təşəkkür edirəm. Çünki, mən əvvəllər də bir neçə dəfə belə arzumun olduğunu rəhbərliyə bildirmişdim. Ümumiyyətlə, hesab edirəm ku, təmsil olunduğun komandanın rəhbərliyi harada çalışmağı məsləhət görürsə, orada da əmrə müntəzir əsgər kimi fəaliyyət göstərməlisən. Daha doğrusu, mütəşəkkil komanda ruhu olmalıdır.
Azərbaycan kimi ölkələrdə hər şeyi kütlənin tələbi ilə qəbul etmək olmaz. Biz mövcud obyektiv gerçəklikləri, geosiyasi reallıqları mütləq nəzərə almalıyıq. Bunu nəzərə alan dövlət başçısıdır, yəni Konstitusiyaya görə dövlətin ərazi bütövlüyünün, onun müstəqilliyinin qorunub saxlanılması, gələcək nəsillərə ötürülməsi onun məsuliyyətidir. Allah eləməsin, sabah hər hansı bir ciddi problem yarananda, milyonlarla insan deyəcək ki, hara baxırdı? Bu baxımdan, dövlət başçısı o məsuliyyəti dərk edir. Keçdiyimiz tarixi yol da sübut etdi ki, Prezident İlham Əliyev dünyadakı geosiyasi reallıqları kifayət qədər peşəkarlıqla mənimsəmiş insandır. Prezidentin intellektual səviyyəsi, savadı, peşəkarlığı, dünyaya baxışları, tarixi prosesləri gözəl bilmə qabiliyyəti onu 44 günlük müharibədə müzəffər Ali Baş Komandan statusuna qaldırdı. 200 ildən bəri itirdiklərimizi 44 gündə geri qaytarmaq dünya tarixində çox nadir insanlara nəsib olmuş bir hadisədir. Xüsusilə nəzərə alsaq ki, nə qədər təbii sərvətlərimiz olsa da, bu, başımıza bəladır. Amerikadan tutmuş Avropanın, şimal, cənub qonşularımızın bu məmləkətdə tarixən gözü olub, bu məmləkətin inkişaf etməsini istəməyən qüvvələr kifayət qədər çoxdur. Ətrafımızda yaşayan düşmənlərimizin belə acınacaqlı vəziyyətini qəbul etməyən, həzm etmək istəməyən qüvvələr də kifayət qədərdir.
Belə olan halda özünüqoruma instinkti güclü olur və populizmdən əl çəkmək lazımdır.
- Seçiciləriniz təbii ki, sizə müxtəlif problemlərlə, müxtəlif məsələlərlə bağlı müraciət edirlər. Əvvəl icra hakimiyyəti orqanında, indi də deputat kimi qanunverici orqanda təmsil olunan bir şəxs kimi seçicilərinizin problemləri ilə bağlı müraciətlərinizə necə reaksiya verirlər?
- Ümumilikdə müsbət. Çünki əvvəllər uzun müddət icra strukturlarında çalışdığım üçün insanların bir çoxu şəxsən tanıyır, şəxsi hörmətləri olduğu üçün bir çox müraciətlərə, zənglərə müsbət cavab verilir. Ancaq təəssüf ki, deputatların sorğularına, müraciətlərinə laqeyd yanaşan məmurlar da yox deyil. Deputat, ya icra orqanlarının nümayəndəsi fərq etməz. Hər birimiz xalqa, dövlətə xidmət edirik. Fərdi xahişləri yerinə yetirməsinlər. İctimai problemlərin həllinə məsuliyyətlə yanaşmağa borcludurlar.
- Siz əvvəlcə Kuybışev Dəmir Yolu Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutunda Dəmiryol nəqliyyatında “Daşınma prosesinin idarə olunması” ixtisası üzrə təhsil almısınız. 1995-ci ildə isə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini “Hüquqşünaslıq” ixtisası üzrə bitiribsiniz. İkinci ixtisas kimi hüquqşünaslığı seçiməyinizin səbəbi nə idi?
- Əslində orta məktəbi qurtarandan belə bir arzum vardı. O vaxtlar hüquq fakültəsinə qəbul məhdud sayda idi və xüsusi imtiyazların olmalı idi. Mənim də o imkanlarım olmayıb. Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının 21-ci qurultayının qərarları ilə tanış olanda, gördüm ki, Azərbaycan SSR üzrə iri layihələrin sırasında Yevlax-Balakən dəmir yolunun tikintisi nəzərdə tutulmuşdur. Bu layihə Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə, beşillik plana salınmışdı və Şimal-Qərb bölgəsinin inkişafında əhəmiyyətli rol oynamışdır. O vaxt Balakəndə bu sahə üzrə, ümumiyyətlə, mütəxəssis yox idi. Ona görə həmin institutda təhsil almaq qərarına gəlmişdim.
1990-91-cı illərdə dəmir yolu stansiyasının rəisi işləyirdim. O vaxtlar dəmir yolu dövlət içində bir dövlət idi. Özünün prokurorluq sistemi, nəqliyyat milisi, yanğından mühafizə, sosial təminat, maliyyə, bir sözlə, bütün sahələr üzrə ayrıca qurumları vardı. SSRİ dağılmamışdı. Qərar qəbul olunmuşdu ki, dəmir yolunun hüquq sahəsi üzrə də öz mütəxəssisləri hazırlansın. Bu səbəbdən bizi təhsil almaq üçün Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə göndərdilər. Universiteti bitirəndən sonra dəfələrlə, hüquq-mühafizə orqanlarında çalışmaq üçün təkliflər olsa da, imtina etdim.
- Nəsib müəllim, Siz həm də Azərbaycan-Litva parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbərisiniz. 44 günlük müharibədəki qələbəmizdən sonra da ölkəmizə təzyiqlər edilir, ermənilər minalanmış ərazilərin xəritələrini tam olaraq vermirlər və s. Dostluq qrupunun rəhbəri kimi litvalı həmkarlarınızla bu istiqamətdə hansı işləri görməyi planlaşdırırsınız?
- Litva parlamentinə ötən ilin dekabr ayında seçkilər keçirilib, bu il martın 30-da fəaliyyətə başlayıb. Litva Seymində Azərbaycanla parlamentlərarası dostluq qrupu kifayət qədər geniş tərkibdə formalaşıb, iki keçmiş nazir təmsil olunur, kifayət qədər nüfuzlu qrupdur. Pandemiyaya görə onlarla canlı görüşməyə imkanımız olmayıb. Ancaq mən iki dəfə Litvanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşmüşəm, telefonla danışıqlarımız olub, keçən il Tovuz hadisələrindən sonra fikir mübadiləsi aparmışıq. Litva Seymi martın 30-da formalaşsa da, bizim onlarla fevralın 25-də onlayn formatda hər iki dövlətin səfirlərinin iştirakı ilə video-görüşümüz oldu. Mən, Xocalı soyqırımına görə görüşün məhz fevralın 25-də keçirilməsini xahiş etdim. Çünki Litva qondarma erməni soyqırımını tanımış ölkədir və orada erməni lobbisi çox güclüdür. Seymin fəaliyyətə başlamamasına baxmayaraq, fevralın 25-də onlayn formatda görüşə razılıq verdilər. Həmin görüşdə Xocalı soyqırımı ilə bağlı kəskin çıxışlarımız oldu. Həmin axşam dostluq qrupu ermənilərin Xocalıda törətdikləri vəhşilikləri pisləyən qərar qəbul etdi və bu Seymin press-relizində də öz əksini tapdı. Biz litvalı dostlarımızın ölkəmizlə əməkdaşlıqda maraqlı olduqlarını, münasibətlərin dərinləşməsi istiqamətində istək gördük.
Biz onları Azərbaycana dəvət etmişik. Qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün geniş potensial var. İstəyirik ki, Dostluq qrupunun nümayəndələrinin Qarabağa səfərini təşkil edək. Sadəcə, pandemiya problemlər yaradır.
Litva ilə bağlı bir məsələni də xüsusi vurğulamaq istəyirəm, bu ölkə Avropa strukturlarının fəal üzvlərindən biridir. Avropa İttifaqının təşkil etdiyi bir çox layihələr üzrə tenderlərin qalibi Litvadır. Tvinninq proqramının 11 layihəsini bu ölkə udub və Azərbaycanda da məhz litvalılar tərəfindən həyata keçirilir.
Bizim Litva ilə təhsil, mədəniyyət, turizm, regional əməkdaşlıqla bağlı çox ciddi əməkdaşlıq potensialımız var.
Litva Baltik Assambleyasının çox fəal üzvüdür. Litvanın burdakı səfiri də Azərbaycana çox müsbət münasibəti olan insandır.
- Sosial şəbəkələrdə belə bir təbliğat aparılır guya Azərbaycanda əlillərin hüquqları pozulur, şəhid ailələrinə qayğı yüksək deyil və s. Təbii ki, probemlərlə yanaşı, iddialarda şişirtmələr də var. Balakəndə bu sahədə vəziyyət necədir? Şəhid ailələrinin, Qarabağ qazilərinin problemlərinin həllinə kömək edə bilirsinizmi?
- “Şəhid” müqəddəs sözdür. Hər birimizin cəmiyyətdə tutduğumuz statusdan asılı olmayaraq şəhid ailələrinə vəfa borcumuz var. Balakənə gəldikdə, etdiklərimi heç vaxt reklam etməyi xoşlamamışam. Yalnız onu deyə bilərəm ki, şəhidlərin ailələri və qazilərin müalicəsi ilə bağlı bütün məsələləri nəzarətdə saxlayıram. Pandemiya başlayandan bəri hər bir kasıb, imkansız adam da diqqətimizdə olub. Mən və ətrafımda olan insanlar, 30 ildir bunu edirik, yəni deputat kimi etmirəm. Bu, mənim xarakterimdir. Mən Balakəndə icra başçısı vəzifəsində çalışmışam və istənilən evin qapısını çəkinmədən döyə bilirəm.
