BU GÜN ONLARI CİDDİYƏ ALMIRIQ, AMMA SABAH...
Artıq missionerlərin nə işlə məşğul olduğunu biməyən az adam var. Bu ifadə mətbuatda, müС…təlif KİV vasitələrində çoС… işlənir. ÇoС…ları bu sözü eşidir, onların müС…təlif təriqətləri, fikri, ənənələri yaydığını da bilir. Amma çoС… zaman bu cür adamlarla yanaşı oturduğunu, hətta onun təsirinin altına düşdükdən sonra belə yaС…ınlığındakı insanın dəfələrlə eşitdiyin missionerliyi həyata keçirdiyini anlamırsan. Çünki missionerlər həddən artıq peşəkardırlar. Onlar kimə yaС…ınlaşacaqlarını və öz ovlarını necə seçəcəklərini çoС… gözəl bilirlər. ÇoС… gözəl dialoq qurmaq bacarıqlarına malikdirlər. Hətta Avropanın bir sıra universitetlərində bu sahə üzrə bilik də verilir.
Latın dilində В«missioВ» terminindən əmələ gələn missiya sözünün hərfi mənası В«vəzifəВ» və В«səlahiyyətВ» deməkdir. В«MissionerВ» sözü isə vəzifəli olan şəС…s deməkdir. Yəni bu insanlar kiminsə tərəfindən hansısa bir məqsədi yerinə yetirmək üçün vəzifələndiriliblər. Sözün yaranma tariС…i də С…ristianların adı ilə bağlıdır. Missiya sözü С…ristianlığın ilkin dövrlərində Ata tərəfindən oğulun, Ata və Oğul tərəfindən isə müqəddəs Ruhun göndərilməsi ilə bağlı Ata-Oğul-Müqəddəs Ruh üçlüyünə əsaslanan təslis təliminin daşıdığı teoloji məna ilə yanaşı 16-cı əsrdən etibarən cizvitlər tərəfindən С…üsusi mənada istifadə edilməyə başlanıb. Xüsusi missiya ilə vəzifələndirilən insanlar hər zaman С…ristianlığı yaymaqla məşğul olublar. Heç kim iddia edə bilməz ki, missionerlər özləri üçün heç bir məqsəd güdmədən yalnız insanları düz yola gətirmək naminə bu işlə məşğul olurlar. Doğrudan da bu cür insanlar-yaradılanları düz yola gətirmək üçün insanları bilgiləndirmək arzusunda olanlar və bunun Tanrı tərəfindən ona bir vəzifə kimi verildiyini qəbul edənlər var. Amma bu cür insanlar çoС… nadir hallarda gündəlik yaşayışını qoyub, bu iş üçün şəhər-şəhər gəzib dolaşmır. Sözsüz ki, burda məqsədlər var. Məlum Xaç yürüşləri. Ümumiyyətlə, С…ristianların getdikləri ölkələrdə törətdikləri tariС…dən hər kəsə yaС…şı məlumdur. Məsələn, Keniyanın ilk baş naziri olmuş Como Kenyatta (1889-1978) deyib: В«Xristianlıq Afrikaya gəldiyi zaman afrikalıların torpağı, С…ristianlarınsa İncilləri var var idi. Xristianlar bizə gözlərimizi bağlayaraq, dua və ibadət etməyi öyrətdilər. Gözlərimizi açdıqda onlar bizim torpaqlarımızı, biz də onların İncillərini almışdıqВ». Göründüyü kimi tariС… böyu missionerlik, insanları dinə təhrik etmək məqsədli şəkildə olub. İnsanların səmimi hisslərindən istifadə olunub. Bu gün istənilən ölkədə missionerliklə məşğul olan kifayət qədər insan var. Hər kəsin də öz məqsədi. İşin lap başında gələn öz təriqətini yaymaq, o birisi onların hazırladığı kitabları satmaqla pul qazanmaq istəyir. Başqa birisi iradəsinin zəif olması və ən nəhayət məlumatsızlığı ucbatından bu cür insanların В«qurbanınaВ» çevrilir. Bu gün С…ristianlığı yayan yoС…, müsəlman aləmində kifayət qədər mövcud olan təriqətlərin təbliği ilə məşğul olanların da problem olduğu məlumdur. Mövzunu bir daha gündəmə gətirməyimə səbəb şahidi olduğum hadisə oldu. Əvvəldə də qeyd etdiyim kimi biz missionerlərin hardasa С…üsusi yerlərdə öz vəzifələri ilə məşğul olduğunu düşünsək də, onlar hər an hər yerdə qarşımıza çıС…a bilirlər. Məsələn, avtobusda yol getdiyimiz yerdə. Şahidinə çevrildiym hadisə də belə baş verdi. Avtobusda yanımda əyləşən gənc С…anım qulaqcıqlarla telefonundan musiqiyə qulaq asırdı. Amma bu uzun çəkmədi. Onun başının üstündə qara çadraya bürünmüş, sadə görünüşlü bir С…anım və üzü azca tüklü, dar yun köynəkdə olan oğlan dayandı. Onlar diqqətimi yanımda əyləşən qızla söhbətə başlayandan sonra cəlb etdi. Çadralı qız çəkinmədən musiqiyə qulaq asan С…anımın çiynindən vurub, musiqini kəsməsinə şərait yaratdı. Daha sonra ona ucadan musiqi dinləməyin ziyanlı olacağından danışdı. Nəhayət, istəyinə nail oldu. Artıq söhbətə girişmək üçün zəmin hazırlaya bilmişdi. В«Siz bu müsiqiyə qulaq asmaqdansa, ayətləri oС…uyun. Bilirsiniz ki, açıq geyinməklə Allaha qarşı çıС…mış olursunuz. Əgər siz başınızı örtsəydiniz, Allaha ibadət etmiş olardınız. Gəlin mən sizin üçün ayətlər yazım siz də oС…uyunВ». Demək olar ki, bu qədər sözlərin qarşısında əyləşən С…anım sakitcə ona qulaq asırdı. Məlum məsələ idi ki, birdən-birə tanmadığı adamın bu cür söhbətə başlamasının qarşısında nə deyəcəyini bilmirdi. Sadəcə qırıq-qırıq mən din barəsində məlumatlıyam, kitablar oС…uyuram və s.sözlər deməklə canını qurtarmağa çalışırdı. Amma çadralı С…anım qarşısna məqsəd qoymuşdu. Sanki imtahan götürürdü, əl çəkmirdi. В«Gəlin, mən sizə kitab adları yazdırım onlardan alınВ»-deyə israr etdi. Kitabların adını qıza yazdırdı. Sonra onun telefon nömrəsini və adını da soruşdu. Bundan sonra harada düşəcəyini С…əbər aldı və tez В«elə biz də qardaşımla orada düşəcəyikВ» dedi. В«Gələrsiz, görüşərik mən sizə ayətlər yazaramВ». –«Mənim atam işdən başqa harasa getməyimə icazə vermirВ». Qız dedi bunu. Dialoqun bu yerində artıq bayaqdan bəri dindən, Tanrıya olan imandan, əС…laqdan danışan missioner С…anım səhv buraС…dı. В«O zaman С…əlvəti gəlinВ». Artıq görüşlərinin baş tutması, qarşısındakını yoldan çıС…armaq üçün əvvəldən söylədiyi fikirlərin əksinə getdiyini belə yaddan çıС…artdı. Qızı yalan söyləməyə təhrik etməklə, əslində məqsədinin nə olduğunu büruzə verdi. Onu da qeyd edim ki, С…anımın bu qədər canfəşanlıqla danışdığı müddətdə qardaşı adlandırdığı oğlan gözlərini qıyıb, avtobusun pəncərəsindən bir nöqtəyə zilləmişdi. Sanki başqa bir aləmdə idi. Məqam avtobusdan düşməyə çatınca oğlan hərəkətə gəldi, əyilib bacısının qulağına nə isə dedi. Çadralı С…anım В«ovunaВ» В«siz düşün, qardaşım pulunuzu ödəyəcəkВ» dedi. Qızı heç mübahisə etməyə də imkan vermədilər. Oğlan qaçıb yol pulunu verdi və onlar gənc С…anımın arС…asınca düşüb getdilər. Bu işin sonrasında С…anımı hansı macəraların gözlədiyini demək çətindir. Əgər çadralı С…anımın təsirli baС…ışlarından, yağlı dilindən canı qurtara bilməsə, artıq onların dediklərinin təsirlərindən yaС…a qurtara bilməyəcəkdi. Göründüyü kimi missionerlər heç də gizlində deyillər. Onlar elə yan-yörəmizdədirlər. Belələrinin təsirinə düşməmək üçün ehtiyatlı olmaqla yanaşı, əhalinin bilgili olması vacibdir. Məsələn, hədəf götürülən gənc qarşısındakına В«ayətləri siz niyə mənə yazmalısınız, mən В«QuranВ» vasitəsilə özüm də oС…uya bilərəmВ» və ya kitabların adını yazdıranda В«mən bilmədiyim kitabları oС…uya bilmərəmВ» və yaС…ud В«dinimizin anlatdıqlarının ən doğrusu В«Quran”da əksini tapıbВ» kimi sözlərlə missionerə öz yerini göstərə bilərdi. Əgər bu С…anım doğrudan da kimisə Tanrıya olan səmimi inama sövq edə bilərsə, bu günah deyil. Amma onun məqsədli olduğu, kitab satmaq arzusu, qızı yalan danışmağa təhrik etməsi, ümumiyyətlə, qəribə davranışları diqqət çəkirdi. Bu cür insanlar hər yerdə dinlə bağlı məlumatı zəif olan yeniyetmə, təcrübəsi az olan insanları toruna salır və zərərli təriqətlərin iştirakçısına çevrirlər. Bu cür missionerlərə qarşı ən yaС…şı müdafiəçi insanlar özləridir. Onların müdafiəçi olması isə sağlam dini biliklərlə kifayət qədər bilgili olmasından asılıdır. Hansıki bu gün bizdə bu vəzifəni demək olar ki, heç kim yerinə yetirmir.
