"Bilmirdim ki, hökumətdə maaşlar belə yüksəkdir!". Bunu Suriya prezidenti Əhməd əş-Şəraa 100-dən çox tərəfdarı ilə üsyançıların keçmiş bazasında görüşü zamanı deyib. "Reuters" yazır ki, çoxu görüşə bahalı avtomobillərdə gəlmişdi və keçid prezidenti onlarla belə bir zarafat edib.

"İnqilabın oğlu olduğunuzu unutdunuz? Nə tez yoldan çıxdınız?", – əş-Şəraa görüşünə gələn məmurları, biznes liderlərini beləcə danlayıb. "Reuters" bunu görüşdə olan iki nəfərə istinadla yazır.

Suriyanın keçmiş prezidenti Bəşər əl-Əsəd 14 illik vətəndaş müharibəsindən sonra, ötən ilin dekabrında devrilib. Ölkədə ara sıra məzhəblərarası zorakılıq baş verir, bəzən əş-Şəraa hökumətinə bağlı keçmiş üsyançı fraksiyalar da onlarda iştirak edir. Zorakılıqlarda 2 mindən çox insan həlak olub. Əmlak müsadirəsi, evlərdən zorla çıxarılma halları da baş verib.

Sözügedən görüş avqustun 30-da prezidentin İdlibdəki keçmiş qərargahında keçirilib. Bundan sonra əş-Şəraa dəbdəbəli avtomobili olanlarda açarları təhvil vermələrini, yaxud qanunsuz gəlirə görə istintaqla üzləşməli olacaqlarını deyib. Tədbir bitəndə bir ovuc avtomobil açarı təhvil verilmişdi, - görüşə qatılan iki nəfər belə deyir.

Korrupsiyasız sivil hökuməti necə qurmalı

Agentlik yazır ki, bu mesaj 43 yaşlı prezidentin üzləşdiyi kritik əngəli üzə çıxarır: qiyamdan sivil hökumətə necə çevrilməli, necə etməli ki, bu yolda Əsəd rejiminin endemik korrupsiyası təkrarlanmasın.

"Əş-Şəraanın əlində institusional sistem, etibar edəcəyi dərsliklər yoxdur", – islamçı qruplar üzrə suriyalı tədqiqatçı Hössam Cazmati deyir.

"O, hansısa dövlət qurumundan deyil, fraksiyadan gəlib. 2003-cü ildən silahlı mühitdə olub. Hakimiyyət alyanslara, favoritizmə, monopoliyaya əsaslanıb", – o əlavə edir.

Cazmati əlavə edir ki, indi sadiq tərəfdarlarının müharibə qənimətlərini ələ keçirməsi onun hakimiyyətini möhkəmləndirməsinə təhlükə yaradır: "Onun administrasiyasını saxlamaq üçün böyük maliyyə resurslarına ehtiyacı var – şəxsi qazanc məqsədi üçün yox, hakimiyyətini qorumaq üçün".

Suriyanın İnformasiya Nazirliyindən "Reuters"ə deyiblər ki, əş-Şəraa İdlibdə keçmiş komandirlər, məmurlar və digər nüfuzlu şəxslərlə "dostcasına, qeyri-rəsmi" görüş keçirib, siyasi və təhlükəsizlik çağırışları, "əvvəlki rejimin formalaşdırdığı investisiya mədəniyyətini dəyişdirmək" zərurəti müzakirə olunub.

"O, dövlət qulluqçuları arasında hər hansı korrupsiya şübhəsinə dözməyəcəyini vurğulayıb", – nazirlik bunu da əlavə edib. Amma avtomobil açarlarının təhvil verilməsi barədə iddiaları təkzib edib.

Qardaşının idarəsini bağlatdırıb

"Reuters" yazır ki, əş-Şəraa ailəsi daxilində də balansı saxlamağa çalışır.

Özündən böyük iki qardaşı yeni hökumətdə vəzifələr tuturlar. Çoxsaylı rəsmilər bunu yeni administrasiyadakı boşluqları sürətlə doldurmaq ehtiyacı ilə izah etsələr də, tənqidçilər köhnə rejimdəki ailə idarəçiliyinə bənzədirlər.

Amma əş-Şəraa hakimiyyətə gələndən sonra daha bir böyük qardaşı, biznesmen Camal Dəməşqdə ofis açaraq idxal-ixrac, turizm şirkətlərini idarə edib. Prezident qardaşı isə avqustda onun ofisini qapatdırıb, hökumət qurumlarına onunla iş qurmamaq göstərişi verib. Bunu da mənbələr "Reuters"ə deyib. Qərarın səbəbinə gəlincə, iddialara görə, Camal prezidentlə bağlılığından faydalanaraq şəxsi maraqları üçün hökumət və biznes xadimləri ilə görüşlər təşkil edib.

"Reuters"in müxbiri sözügedən ofisin qırmızı mumla möhürləndiyini görüb. Suriyada qırmızı mumla korrupsiya araşdırmaları aparılan əmlak möhürlənir.

Camalın ofisi qapadılandan sonra əş-Şəraa 79 yaşlı atası daxil olmaqla ailə üzvləri ilə görüş keçirib, şəxsi qazanc üçün ailənin adından istifadə etməməklə bağlı xəbərdarlıq edib. Bunu görüşdə olan bir qohum deyib.

Bununla belə, "Reuters" post-Əsəd Suriyasında korrupsiyanın qaldığını yazır. Adamların, yaxud evlərin həbsdən çıxarılması, yaxud müsadirə olunmuş maşın, digər dəyərli əşyalar üçün rüşvət verilməsi halları yayılıb. Bir sənayeçi, iki zavod menecerinin dediyinə görə, bizneslərini davam etdirmək, Əsəd rejimi ilə iddia olunan əlaqələrə görə saxlanan işçilərini buraxdırmaq üçün vasitəçilərə nağd pul verməli olublar, onlara bunun qarşılığında heç bir qəbz verilməyib, rəsmi sənədləşmə aparılmayıb.

"Reuters" bu deyilənləri müstəqil təsdiqlədə bilmədiyini yazır.

İnformasiya Nazirliyi isə bu halların geniş yayılmadığını, rüşvət almaqda şübhəli bilinənlərlə bağlı dərhal təhqiqat başladıldığını bildirib.