Baş nazir Nikol Paşinyanın erməni keşişləri “subaylıq andını pozmaq”da ittiham etməsi ilə başlanan hakimiyyət-kilsə qarşıdurması Ermənistanın əsas gündəminə çevrilib. İşğal və revanşizm ideologiyasının kilsədən qaynaqlandığını nəzərə alsaq, bu mübarizənin nəticələri Azərbaycan üçün də maraqlıdır. Erməni baş nazirin kilsə ilə qarşıdurması 2018-ci ildən – hakimiyyətə gəlişindən sonra başlayıb. Əsas motiv erməni kilsəsinin Ermənistan dövlətindən daha güclü olması və dəstəklədiyi ideologiya ilə Paşinyanın “yeni Ermənistan” konsepsiyasının ziddiyyət təşkil etməsidir. İndiyə qədər zaman-zaman qarşılıqlı hücumlar baş verib. Hakimiyyət kilsənin imtiyazlarına - torpaq mülkiyyəti və mühafizəsinə əl qoymağa, eləcə də mübahisəli kilsə tarixini gündəmə gətirməyə çalışıb. Kilsə hakimiyyətə qarşı həmlələri daha çox siyasi qüvvələrin arxasında dayanmaqla həyata keçirib. Eyni zamanda, 44 günlük müharibədən sonra Paşinyana qarşı kampaniyaya açıq dəstək verib. Ermənistanda müxalif qüvvələrin effektsiz fəaliyyəti kilsəni siyasi mübarizəyə aktiv şəkildə qoşulmasına zəmin yaradıb. Paşinyanın indi kilsəni hədəfə alması revanş gedişi kimi qəbul oluna bilər. Ukrayna ətrafında danışıqlar prosesinin başlanması ilə bölgəyə qayıtmağa çalışan Rusiyanın ilk növbədə ən çox “qan itirdiyi” Ermənistanda mövqelərini bərpa etmək istəkləri müşahidə edilir. Moskva buna nail olmaq üçün təkcə hakimiyyətlə əməkdaşlığı sıxlaşdırmır, həm də müxalif qüvvələri hərəkətə keçirərək, rəsmi İrəvanın siyasətinə təsir etmək istiqamətində də işləyir. Moskva və erməni kilsəsini Paşinyana qarşı ortaq maraqlar birləşdirir.
Politoloq Azər Qasımov "Sherg.az"a deyib ki, Ermənistan adlı dövlətin mahiyyət etibarilə yalan və uydurmalar üzərində qurulması erməni kilsəsinin məhsuludur. Ekspertin sözlərinə görə, regionda qlobal güclərin oyuncağı kimi yaradılan Ermənistan dövlətciyi erməni xalqına bəlalar gətirməkdən başqa heç nəyə yaramayıb:
"Erməni xalqı fanatik erməni kilsəsinin girovuna çevrilib. Xalqın beyni saxta fikirlərlə yuyulub. Bunu ilk dilə gətirən Paşinyan oldu. Uydurma yalanlardan erməni xalqına xeyir gəlmədiyini, qonşulara qarşı düşmənçilikdən əl çəkməyin zərurətini Paşinyanın dilə gətirməsi revanşist və dini dairələrin silahını əllərindən aldı. "Soyqırımı" və "Dənizdən-dənizə Ermənistan" mifləri ifşa olunduqca, bu dairələr Paşinyana qarşı cəbhə aldılar. Əslində, Paşinyan da yaxşı erməni deyil, sadəcə o, məntiqli ermənidir. Bu yolun erməni xalqını uçuruma apardığını başa düşür".
Analitik əlavə edib ki, kilsənin Paşinyana qarşı demarşının hazırda real əsasları yoxdur:
"Onların Paşinyanın qarşısına çıxarmağa fiquru da yoxdur. Erməni xalqı da keçmişdən az-çox nəticə çıxarıb. Azərbaycanın gücünə də bələddirlər. Hesab edirəm ki, erməni kilsəsi indiki məqamda Paşinyana qalib gələ bilməz. Paşinyanın kilsəni zəiflətmək istəyi Ermənistanda hakimiyyəti tam ələ almaq üçündür. Kilsənin mövqeyinin zəifləməsi Paşinyanın güclənməsi anlamına gəlir, həm də Ermənistanı sülhə yaxınlaşdırır".
