“Son həftələrdə baş verənlərin hamısı bir nəfərlik şou idi. Putin Trampın qəzəbinə səbəb olmamaq üçün əlindən gələni etdi. Avropalılar Trampı küncə “sıxışdırdılar” ki, nəhayət “partlasın”. Bəzi respublikaçılar da avropalıları dəstəklədilər. Lakin Tramp “partlamadı”. Və bu tamaşanın bir tamaşaçı üçün ikinci pərdəsi başlayır”. Bu sözləri ukraynalı politoloq Vadim Denisenko istanbulda keçirilən Rusiya-Ukrayna nümayəndələrinin danışıqları və daha sonra ABŞ Prezidenti Donald Trampla Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında keçirilən görüşdən sonra verilən bəyanatlar barədə yazdığı analitik məqaləsində qeyd edib.
Politoloq hesab edir ki, Putin yenidən “Ukrayna və Avropa İttifaqı danışıqları pozur” oyununu oynayacaq: “Eyni zamanda, Dmitriyevin xətti ilə Rusiya Federasiyası cazibədar iqtisadi təkliflər verməyə davam edəcək. Nəzəriyyələri bir kənara qoysaq, bu gün milyardlarla qazanc təmin edən bu təkliflər Trampın “partlayışının” əsas əyləcidir. Avropalılar isə Trampı “sıxışdırmaq” üçün əvvəlki taktikalarını davam etdirməyə hazırlaşırlar. Bir daha xatırladıram: Dmitriyevin bütün təkliflərinin qəbulu Avropa İttifaqının razılığı olmadan mümkün deyil. Amerika tarifləri, təhlükəsizlik məsələsi və Ukrayna məsələsi həll olunmayana qədər Avropa Rusiya üçün heç bir güzəştə getməyəcək. Avropa strategiyasındakı ikinci aktla birinci arasında yeganə fərq Vatikanın daha əhəmiyyətli bir oyun oynamağa potensial istəyidir. Nəticə etibarı ilə ABŞ-da təmaslar bu xətt üzrə intensivləşə bilər”.
“Yaxın Şərqdə ilkin razılaşmalar olmadan Moskvanın təkliflərinin qəbulu Çinlə danışıqların dayandırılması və Rusiya neftinin əsas alıcıları olan Hindistanla çəkişmə demək olacaq. Odur ki, ABŞ-Hindistan, ABŞ-Səudiyyə Ərəbistanı, ABŞ-BƏƏ, ABŞ-İsrail danışıqlarının necə baş tutacağını - xüsusən də İranla nüvə sazişi kontekstində - izləməyə dəyər”, - deyə analitik vurğulayıb.
Denisenko qeyd edib ki, Ukrayna üçün hər şey ən müsbət ssenari üzrə getsə belə, Rusiyaya sanksiyaların tətbiqi üçün minimum gecikmə 2025-ci ilin sonudur: “Amma bununla paralel olaraq Trampın reytinqlərinə və amerikalıların Rusiya və Putinə münasibətinə baxmaq lazımdır. Reytinqlərin pisləşməsi Ağ Evi daha qətiyyətli olmağa məcbur edəcək”.
“Putinin yay hücum kampaniyası anonsu və bu yay irəliləyişlər edə biləcəyinə inandığı "sensasiyalı" xəbərlər üzərində ayrıca dayanmaq istərdim. Baxmayaraq ki, hərbi analitiklər bu optimizmin nəyə əsaslandığını başa düşmürlər. Mən bunu bir neçə aydır deyirəm, lakin Qərb analitikləri onun müharibənin davam etməsini istəməsinin daha üç əsas səbəbini unudurlar. Birincisi, Putin rejimi Ukraynanın tamamilə məhv edilməsini istəyən fəal azlığa, təxminən əhalinin üçdə birinə arxalanır. İkincisi, Kremlin daxili siyasət bloku cəbhədən qayıdan veteranların təkcə FSB və Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən deyil, həm də veteranların özləri tərəfindən izlənəcəyi bir sistem yaratmağa yenicə başlayır. Payızda Rusiyada vahid səsvermə günü keçiriləcək və burada "hər onuncu deputat veteran olacaq" ideyası sınaqdan keçiriləcək. Sonra bu sistemin “sınaqdan keçirilməsi və təkmilləşdirilməsi” lazımdır. Üçüncüsü, Rusiyada tarixdə ən böyük milliləşdirmə və yenidən özəlləşdirmə kampaniyası baş verdi. Altı əsas benefisiar - Çemezov, Kiriyenko, Kovalçuks, Rotenberqs, Seçin, Patruşev - var və bütün bu hekayənin ikinci eşelonunda daha on ailə mövcuddur. Müharibənin dayandırılması, ən azı, milliləşdirməni ləngitmək deməkdir. Əminəm ki, Putinin yaxın çevrəsindən olan bu adamlar müharibənin dayanmaması üçün hər şeyi edirlər”, - analitik yazısında əlavə edib.
Denisenko hesab edir ki, 2025-ci ilin sonuna qədər növbəti danışıqlar pəncərəsi açılmayacaq: “Eyni zamanda, ABŞ-Aİ-Çin üçbucağında danışıqların bir hissəsi kimi Çinin də danışıqlara cəlb oluna biləcəyini istisna etmirəm”.
AYNA.AZ
