"ONLARIN YARARLI OLACAĞINI DÜŞÜNMÜRƏM"
"Rəsmi Bakının Qarabağ məsələsində neftdən silah kimi istifadə etmək cəhdləri heç bir nəticə vermədi. Təəssüf ki, rəsmi Bakının Qarabağ siyasətində alternativ imkanlar işlənib hazırlanmayıb". Bunu SalamNews-a müsahibəsində “Azadlıq” radiosunun Azərbaycan xidmətinin keçmiş rəhbəri, hazırda Almaniyada yaşayan tanınmış jurnalist Mirzə Xəzər deyib.
- Azərbaycan mediasını izləyirsinizmi, ümumiyyətlə, ölkədə söz və mətbuat azadlığının səviyyəsini necə qiymətləndirirsiniz?
- Hakimiyyət mətbuata qalib gəlib. Mətbuatın azadlığını və müstəqilliyini məhdudlaşdıra bilib. Bu gün faktiki olaraq mətbuat hakimiyyətin cıdığı çərçivəyə sıxışdırılmış haldadır. Prezident Administrasiyası məqsədinə nail olmaq üçün bir neçə metoddan istifadə edib. Birinci metod, cəsur jurnalistləri təqib və təzyiqə məruz qoyaraq, bəzi hallarda həbsə ataraq susdurmaqdır. İkinci metod, maliyyə imkanları məhdud olan qəzetləri, portalları maddi yardım və reklam təklifləri ilə şirnikdirərək onları cilovlamaq, hakimiyyətin istədiyi istiqamətə yönəltməkdir. Üçüncü metod, dövlət və hökumət orqanlarını bürüyən korrupsiya xəstəliyini, bilərəkdən, qərəzlə, mətbuata yaymaqdır. Belə vəziyyətdə mətbuatın nə azadlığı qalar, nə də müstəqilliyi.
- Rusiyada yeni yaradılan Rusiya Azərbaycan Təşkilatları İttifaqı barəsində nə deyə bilərsiniz?
- Bu barədə iki dəfə şərh yazmışam. Mən bu, necə deyərlər, “milyarderlər” ittifaqına ciddi yanaşmıram. İnanmıram ki, milyardlarını SSRİ dağılan anlarda hərc-mərclikdən istifadə edərək “qazanan” insanlar öz variatını riskə atsınlar. Bu, necə deyərlər, “milyarder”lərin Azərbaycanda demokratik cəmiyyət yaratmaq üçün hansısa fədakarlığa hazır olduqlarını da düşünmürəm. İttifaqın yaranan kimi dağılması, buna sübutdur. Bizim “milyarder”lərin o biri xalqların milyarderlərindən böyük fərqi var. Bizimkilər üçün əvvəlcə pul və şöhrət gəlir...
- Siz hazırda Almaniyada yaşayırsınız. Bu ölkənin Azərbaycana münasibəti necədir?Beynəlxalq təşkilatlarda almaniyalı deputatların ölkəmiz haqqında söylədiyi fikirlərə münasibətiniz necədir?
- Mənim alman deputatları ilə əlaqəm yoxdur. Lakin onların mətbuatda çıxan bəyanatları ilə tanışam. Onların bəyanatlarına qiymət verə bilmərəm. Amma unutmamaq lazımdır ki, alman deputatların Azərbaycan haqqında söylədikləri Azərbaycanda fəaliyyət göstərən insan hüquqlarını müdafiə təşkilatlarının, qeyri-hökumət təşkilatlarının hesabatlarına və məlumatlarına əsaslanır. Bəzi hallarda isə bu məlumatlar Almaniyanın Bakıdakı səfirliyi vasitəsilə Berlinə gəlir.
- Regionun ən böyük problemi - Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin 20 ildir həll olunmamasının səbəbi nədir?
- Münaqişənin həll olunmamasının bir çox səbəbi var. 1994-cü ildə Bişkək sazişi bağlanandan sonra, 18 ildir Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yönələn səylər bəyanatbazlıqdan o yana getmir. Bununla yanaşı, münaqişənin həlli üçün yaradılan ATƏT-in Minsk qrupu 18 ildir yerində sayır və fikrimcə, hələ uzun zaman yerində sayacaq. Bu, böyük ədalətsizlikdir. Bir dövlətin ərazisi qonşu dövlət tərəfindən işğal edilir və dünya buna biganə yanaşır. Amma hesab edirəm ki, yalnız dünyanı qınamaq haqsızlıq olar. Rəsmi Bakının yeritdiyi Qarabağ siyasəti də süstlüyü ilə fərqlənir. Rəsmi Bakının Qarabağ məsələsində neftdən silah kimi istifadə etmək cəhdləri heç bir nəticə vermədi. Təəssüf ki, rəsmi Bakının Qarabağ siyasətində alternativ imkanlar işlənib hazırlanmayıb. Bu səbəbdən artıq 9 ildir hakimiyyət xəyalpərəstliyi ilə fərqlənən nikbin bəyanatlarla ictimaiyyəti sakitləşdirməyə çalışır. Belə siyasət xeyirdən çox, zərər gətirir. Qeyri-real müharibə bəyanatlarının təkrar-təkrar səsləndirilməsi Bakının niyyətlərinin ciddi olmadığını nümayiş etdirir. Ermənilər bunu başa düşürlər və gün keçdikcə daha da həyasızlaşırlar.
- İsrail və Fələstin arasında son vaxtlar yaşanan gərginliklər barədə nə deyə bilərsiniz. Bu məsələdə Azərbaycanın tutduğu mövqe sizi qane edirmi?
- Son vaxtlar İsrail ilə Fələstin, dəqiq deyilsə, Qəzzədəki HƏMAS rejimi ilə yaşanan gərginliyin kökündə əzəli bir məsələ durur. Bu məsələ, İsrailin mövcudiyyəti məsələsidir. HƏMAS Hizbullah, İslami Cihad və əsas etibarilə İranın maddi və mənəvi himayəsinə arxalanan radikal təşkilatlar İsraili xəritədən silmək üçün əlləşirlər. Bu fikir gizlində deyil, media vasitəsilə açıq bəyan edilir. İsraili xəritədən silmək çox asandır. İstənilən şəxs gedib bir xəritə alar və istədiyi ölkəni xəritədən silə bilər. Bunun üçün silahlı mübarizəyə ehtiyac yoxdur. Lakin, məqsəd İsrail dövlətinin yer üzündən silməkdir. Nəcib arzudur, bəlkə bir gün bacararlar, amma indilik bir az çətin işdir. 6-7 milyon əhalisi olan dövləti yox etmək elə də asan deyildir.
Son gərginliyə gəldikdə deyim ki, bu raket atışması hər iki tərəfdə mülki əhaliyə ağır günlər yaşadır. Mənim İsraildə 100-150 qohumum, o cümlədən bacılarım və qardaşlarım var. Təbiidir ki, onların vəziyyəti üçün, həyatı üçün nigaranam. Ancaq mən o biri tərəfin vəziyyətinə, ağrılarına anlayışla yanaşıram. Mən öz qohumlarım üçün nigaranamsa, hansısa bir ərəbin Qəzzədəki qohum-əqrabasının həyatı üçün nigaran qalması təbiidir. Bu sərsəmlik bir an əvvəl bitməlidir. Nə ərəblər israilliləri qova biləcək, nə də israillilər ərəbləri. İkisi də yanbayan yaşayacaqlar. Sülh içində yaşasalar hamı üçün yaxşıdır.
Azərbaycanın bu məsələdə tutduğu mövqe ağıllı mövqedir. Azərbaycan İranın təzyiqlərinə baxmayaraq, ərəb dövlətləri ilə yanaşı, İsraillə münasibətləri davam etdirməsi ən məqul siyasi xəttir və məni qane edir. Azərbaycan müstəqil dövlət kimi müstəqil xarici siyasət yeritməkdə davam etməlidir.
- Bu yaxınlarda Milli Məclis “Sərbəst toplaşmaq azadlığı haqqında” qanuna dəyişikliklər edərək cərimələri 30 dəfəyədək artırdı. Sizcə, bu, nə dərəcədə ədalətlidir?
- Burada ədalətdən söhbət gedə bilməz. Azərbaycanda irtica güclənir və bu dəyişikliklər ölkədə mürtəce diktaturanın güclənməsinə gətirib çıxarır. Diktatura gücləndikcə, xalqın hüquqları əlindən alınır və millət itaətkar kütləyə çevrilir. Milləti özünü hakimiyyətin zülmündən xilas etmək üçün hər fürsətdən, hər imkandan məhrum edirlər. Bunun axırı yaxşı olmayacaq…
- Siz uzun müddət Azadlıq radiosunda çalışmısınız. Maraqlıdır hazırda Mirzə Xəzər bu radionu fəaliyyətiniz izləyirmi? Əlaqələri mövcuddrmu?
Mən bu radionun fəaliyyətini izləmirəm. Əlaqələr də mövcud deyil.
