ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya ilə münasibətlərdə gərginliyi növbəti mərhələyə daşıyıb. ABŞ-ın bir neçə nüvə sualtı qayığı Rusiya sərhədlərinə doğru hərəkət edib. Bu barədə məlumatı The Telegraph və digər Qərb mətbuatı yayıb.
Bu, Soyuq Müharibə dövründən bu yana ilk belə addımdır. Ekspertlər bu qərarı “nüvə eskalasiyası pilləkənində ilk addım” kimi qiymətləndirirlər. Qeyd edilir ki, Trampın bu qərarı, Rusiya Təhlükəsizlik Şurası sədr müavini Dmitri Medvedevin ABŞ-a qarşı verdiyi sərt bəyanatlardan sonra gəlib. Tramp “Truth Social” platformasında bildirib ki, bu addım “Rusiyanın məsuliyyətsiz ritorikasına” cavabdır.
The Telegraph yazır ki, bu hadisə klassik Karib böhranı səviyyəsində olmasa da, risklər son dərəcə ciddidir. ABŞ tarixində heç bir prezident — nə Ronald Reyqan, nə Corc Buş, nə də Barak Obama — nüvə silahlı sualtı qayıqları Rusiya yaxınlığına bu qədər açıq şəkildə yönləndirməyə cəsarət etməmişdi.
Ekspertlər qeyd edir ki, bu, təkcə hərbi gediş deyil, həm də diplomatik “qüvvə nümayişidir”. ABŞ strateji posturasını dəyişərək, nüvə qüvvələrinin balansını yeni bir səviyyəyə daşıyır. Analitik Maykl Klark xəbərdarlıq edir ki, bu addım sualtı qayıqların gizliliyini poza bilər və Vaşinqtonun üstünlük verdiyi “gizli deterrensiya” konsepsiyasını zədələyər.
Hazırkı vəziyyət Kreml üçün də dilemma yaradıb. Əgər Vladimir Putin eyni tərzdə cavab verərsə, bu, nüvə böhranının başlanğıcına çevrilə bilər. Lakin Qərb ekspertləri Rusiyanın belə bir addım atacağına hələ ehtimal vermir.
Buna baxmayaraq, ABŞ mediası bildirir ki, Trampın bu qərarı təkcə Medvedevə deyil, həm də NATO və Avropadakı tərəfdaşlarına da “məni ciddiyə alın” mesajıdır.
Dmitri Medvedev Trampın əvvəlki 50 günlük ultimatumlarına cavab olaraq “ölümcül cavab” və “qiyamət silahı” anlamına gələn “Dead Hand” sistemindən danışmışdı. Onun bu çıxışları Vaşinqtonda ciddi narahatlıq doğurub. Hazırda ABŞ tərəfi nüvə qarşıdurmasına hazırlaşdığını bəyan etməsə də, sualtı qayıqların yerləşdirilməsi bu istiqamətdə siqnal hesab olunur.
Avropa analitikləri Trampın addımını riskli, lakin siyasi baxımdan düşünülmüş hesab edirlər. O, həm daxildə, həm də xaricdə güc nümayişi ilə özünü qətiyyətli lider kimi göstərməyə çalışır.
The Telegraph qəzetinə görə, bu hərəkət təkcə Medvedevin “boş ritorikasına” cavab deyil, həm də Qərbə mesajdır: “Vaşinqton Rusiyaya qarşı daha sərt addımlara hazırdır”.
Trampın bu qərarı ABŞ-ın Rusiya ilə münasibətlərində “qırmızı xətt”i aşması kimi dəyərləndirilir. ABŞ prezidenti bu addımı ilə həm Rusiya rəhbərliyinə, həm də dünya ictimaiyyətinə bildirmək istəyir ki, “yeni Tramp dövrü” artıq başladılıb və burada zəiflik göstərmək yoxdur.
Musavat.com
