ABŞ Prezidenti Donald Tramp Ali Məhkəmənin onun idxal rüsumlarını birtərəfli qaydada tətbiq etmək səlahiyyətinin olmadığını bildirən qərarına sərt reaksiya verib və bütün ölkələrdən idxal olunan mallara 10 faiz həcmində yeni ümumi rüsum tətbiq ediləcəyini açıqlayıb.
Teleqraf "Reuters" agentliyinə istinadən xəbər verir ki, fevralın 20-də qəbul edilən və 6-3 səs çoxluğu ilə çıxarılan qərara əsasən, ABŞ Konstitusiyasına görə vergilərin və rüsumların müəyyən edilməsi səlahiyyəti Konqresə məxsusdur. Məhkəmənin sədri Con Roberts qərarda bildirib ki, prezident sülh dövründə rüsumlar tətbiq etmək üçün özbaşına səlahiyyətə malik deyil və ABŞ bütün dünya ilə müharibə vəziyyətində deyil.
Qərardan sonra Tramp bildirib ki, bu hökm onu dayandırmayacaq və o, idxala dərhal yeni 10 faizlik rüsum tətbiq edir. Onun sözlərinə görə, bu addım mövcud rüsumlardan əlavə olaraq qüvvəyə minəcək və qanunvericiliyə əsasən 150 gün müddətində tətbiq oluna bilər, lakin hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilər.
Donald Tramp Ağ Evdə jurnalistlərə açıqlamasında Ali Məhkəmənin bəzi üzvlərindən utandığını deyib və onların ölkənin maraqlarını qorumaq üçün cəsarət göstərmədiyini bildirib. O, həmçinin sübut təqdim etmədən məhkəmənin xarici təsirlərə məruz qaldığını iddia edib.
"Reuters" yazır ki, məhkəmənin bu qərarı Tramp administrasiyasının son aylarda yüksək rüsum təhdidi altında bağladığı ticarət razılaşmalarını da sual altına alıb. Həmçinin, ABŞ-nin idxalçılardan topladığı 175 milyard dollar məbləğində vəsaitin taleyi də qeyri-müəyyən olaraq qalır.
Qərardan sonra ABŞ fond bazarları qısa müddətlik yüksəlsə də, analitiklər qlobal bazarlarda yenidən qeyri-müəyyənliyin artacağı barədə xəbərdarlıq ediblər. Avropa Siyasət Mərkəzinin analitiki Varq Folkmanın fikrincə, bu vəziyyət dünya ticarətində yeni yüksək qeyri-müəyyənlik dövrünə səbəb ola bilər.
ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent isə bildirib ki, məhkəmə prezidentin bəzi rıçaqlarını əlindən alsa da, eyni zamanda ona tam embarqo tətbiq etmək hüququnun qaldığını təsdiqləyib. Onun sözlərinə görə, əvvəlki rüsum səviyyələrinə qayıdış daha dolayı və mürəkkəb yollarla baş verə bilər.
Qeyd olunur ki, Tramp 1974-cü il Ticarət Aktının 122-ci bölməsinə istinad edərək bu yeni rüsumu tətbiq edib. Həmin norma prezidentə “beynəlxalq ödəniş balansında əsas problemləri” aradan qaldırmaq məqsədilə 150 gün müddətinə 15 faizə qədər rüsum tətbiq etməyə imkan verir. Bununla belə, bu qərarın da məhkəmədə mübahisələndirilə biləcəyi istisna edilmir.
"Reuters" vurğulayır ki, Trampın son bir il ərzində tez-tez dəyişən rüsum qərarları bazarlara və qlobal iqtisadiyyata ciddi təsir göstərib və yeni addım investorlar arasında narahatlığı yenidən artırıb.
