Ud və tar ifaçısı, dünya şöhrətli müğənni Sami Yusufun ansamblının üzvü, Vətən müharibəsi iştirakçısı İdris Hüseynov Moderator.az-ın suallarını cavablandırıb.

-İdris bəy, bilirəm ki, uzun müddətdir konsert proqramına hazırlaşırsınız. Sabah Nizami Kino Mərkəzində sizin konsertiniz baş tutacaq. Bu, səhv etmirəmsə, bir sənətçi olaraq sizin ilk böyük konsertiniz olacaq. Hazırlıqlar necə gedir?

-Bəli, bu konsert mənim üçün çox xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səhnəyə çıxmaq, musiqi ifa etmək mənim üçün yeni deyil, amma öz adımla, öz musiqi dünyamı və illər ərzində topladığım təcrübəni böyük bir konsert proqramında təqdim etmək tamam başqa məsuliyyətdir. Hazırlıq prosesi kifayət qədər intensiv keçir. Çünki məqsədim sadəcə bir konsert vermək deyil. İstəyirəm ki, tamaşaçılar həmin axşam fərqli bir musiqi təcrübəsi yaşasınlar, duyğulansınlar, bəzən keçmişə qayıtsınlar, bəzən də özlərini tamam başqa bir dünyanın içində hiss etsinlər. “EthnOud” Group ilə birlikdə hazırladığımız proqramda milli musiqimizin ruhunu müasir səslənmə ilə birləşdirməyə çalışırıq. Mənim üçün ən vacib məqam bu sintezin süni görünməməsi, milli musiqimizin öz ruhunu qorumasıdır. Əlbəttə, böyük konsertin arxasında çox ciddi əmək, məşqlər, texniki detallar və kollektiv iş dayanır. Mən istəyirəm ki, tamaşaçı səhnədə bütün bu zəhməti deyil, musiqinin yaratdığı hissləri görsün. Əgər konsertdən sonra insanlar zalı yalnız xoş təəssüratla deyil, daxilən nəyisə hiss edərək tərk etsələr, düşünürəm ki, məqsədimizə çatmış olacağıq.

-İki alətdə ifa edirsiniz-tar və ud. Hansı alət sizi daha çox yaradıcı işlər görməyə sövq edir?

-Bu suala konkret olaraq bir alətin adını çəkərək cavab vermək mənim üçün çətindir. Çünki tar və ud mənim üçün iki fərqli alət olmaqla yanaşı, iki fərqli ifadə vasitəsidir. Tarın özünəməxsus enerjisi, ifadə gücü və Azərbaycan musiqisinin ruhunu daşıyan çox xüsusi bir səsi var. Tar çalanda insan özünü musiqinin içində başqa cür hiss edir. Onun səsində həm tariximiz, həm də xalqımızın duyğuları yaşayır. Ud isə mənə daha geniş musiqi məkanında düşünmək imkanı verir. Onun səsində Şərqin dərinliyi, mistikası və sərhədsiz bir ifadə imkanları hiss olunur. Ud vasitəsilə müxtəlif musiqi mədəniyyətləri arasında körpü qurmaq, fərqli janrları bir araya gətirmək mənə xüsusi zövq verir. Yaradıcı işlərimdə bəzən tarın milli ruhuna, bəzən isə udun daha geniş və eksperimental imkanlarına ehtiyac duyuram. Mənim üçün əsas məsələ alət deyil, onun vasitəsilə nə deyə bilməyimdir. İstəyirəm ki, ifamı dinləyən insan alətin texniki imkanlarından əvvəl onun yaratdığı hissləri duysun. Çünki mənim üçün musiqi sadəcə notlar və səslərdən ibarət deyil. Musiqi insanın danışa bilmədiyi hissləri ifadə edə bilən bir dildir.

-Sami Yusuf kimi dünya şöhrətli sənətkarın ansamblında yer almaq, onun ud ifaçısı olmaq necə bir hissdir?

-Sami Yusuf kimi beynəlxalq səviyyədə tanınan bir sənətkarla eyni səhnəni bölüşmək, onun musiqi kollektivində yer almaq mənim üçün həm böyük təcrübə, həm də ciddi məsuliyyətdir. Bu, yalnız ifaçılıq baxımından deyil, sənətə yanaşma, səhnə mədəniyyəti və beynəlxalq musiqi mühitini yaxından tanımaq baxımından da çox dəyərlidir. Belə bir mühitdə anlayırsan ki, böyük səhnələrin arxasında yalnız istedad dayanmır. İntizam, davamlı əmək, detallara diqqət və kollektivin hər bir üzvünə hörmət də uğurun vacib hissəsidir. Hər musiqiçinin öz vəzifəsini yüksək səviyyədə yerinə yetirməsi bütöv komandanın nəticəsinə təsir edir.

-Sami Yusuf peşəkar ifaçıdır. Nə kimi kaprizləri olur? Yoxsa tamamilə kaprizsizdir?

-Kapriz məsələsinə gəlincə, düşünürəm ki, peşəkar sənətkarlarda bəzən kapriz kimi görünən məqamlar əslində işə olan yüksək tələbkarlıqdan irəli gəlir. Səhnədə hər detalın əhəmiyyəti var. Səs, ifa, ritm, ümumi musiqi atmosferi-bütün bunlar bir-biri ilə uzlaşmalıdır. Ona görə də sənətkarın öz işinə qarşı tələbkar olmasını normal qəbul edirəm. Sami Yusufun komandasında olmaq mənə bir daha göstərib ki, beynəlxalq səviyyədə işləmək üçün yalnız yaxşı ifaçı olmaq kifayət etmir. Həm də məsuliyyətli, intizamlı və komanda ilə işləməyi bacaran musiqiçi olmalısan. Ən əsası isə bu təcrübə mənim öz sənət yoluma daha geniş baxmağıma kömək edir. Mən də istəyirəm ki, Azərbaycan musiqisinin zənginliyini dünya auditoriyasına çatdırım, milli alətlərimizin səsini müxtəlif ölkələrdə eşitdirim. İnanıram ki, musiqinin dili sərhəd tanımır.

-Solo ifa, yoxsa kimisə müşayiət etmək? Hansı sizə daha rahatdır?

-Əslində, bunlar bir-birindən fərqli iki məsuliyyətdir və hər ikisinin öz gözəlliyi var. Solo ifa zamanı səhnədə musiqiçi öz daxili dünyasını, düşüncələrini və duyğularını daha sərbəst ifadə edə bilir. Orada insan öz musiqi dili ilə dinləyici arasında birbaşa əlaqə qurur. Hər ifa zamanı tamaşaçı ilə xüsusi bir bağ yaratmağa çalışırsan. Bu, həm böyük azadlıq, həm də böyük məsuliyyətdir. Kiminsə ifasını müşayiət etmək isə başqa bir sənətdir. Burada əsas məqsəd özünü ön plana çıxarmaq deyil, bütöv musiqi əsərinin gözəlliyinə xidmət etməkdir. Bəzən bir ifaçının arxasında elə bir musiqi dəstəyi yaratmalısan ki, dinləyici bunu ayrıca hiss etməsə belə, musiqinin təsirini daha dərindən yaşasın. Bunun üçün dinləməyi, uyğunlaşmağı və doğru anda doğru qərar verməyi bacarmalısan. Sami Yusuf kimi sənətkarlarla işləmək də bu baxımdan çox dəyərli təcrübədir. Belə əməkdaşlıqlar insana özünü deyil, musiqini düşünməyi öyrədir. Amma etiraf edim ki, öz musiqi düşüncələrimi, yaradıcılığımı və dünyaya demək istədiklərimi səhnədə sərbəst ifadə etmək mənim üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də solo layihələrimə böyük həvəslə yanaşıram. Mənim ən böyük arzum yalnız yaxşı ifaçı kimi tanınmaq deyil. İstəyirəm ki, ifamın özünəməxsus dili olsun, insanlar bir neçə notdan belə mənim musiqimi tanıya bilsinlər. Əgər bir gün musiqim insanlara toxuna, onların həyatında müəyyən bir xatirə və ya hisslə assosiasiya oluna bilsə, mən bunu sənətkar kimi ən böyük uğurlarımdan biri hesab edərəm.