ETİBAR ƏLİYEVİN HƏBSİ DƏ BƏZİLƏRİ ÜÇÜN SİQNAL ROLUNU OYNAMAYIB
DİA.AZ: - Əvvəllər apteklər, eləcə də baytarlıq aptekləri necə çoxalırdısa, hazırda banklar və banklara bənzər təşkilatlar əlindən rayonlarda tərpənmək olmur. Hər rayon mərkəzində, ən görümlü yerlərdə 5-10 bank yerləşir. Bunlar ya özlərinə yaraşıqlı binalar tikir, ya da ayı 1500-2000 manata mərkəzdəki ən yaxşı binaları icarəyə götürürlər. Kreditorlara verilən pulların faizi isə göz deşir.
Bu barədə Cəlilabad rayonundan DİA.AZ-a eyni vaxtda bir neçə məktub daxil olub. Onların əksəriyyəti rayonda qeyri-bank kimi fəaliyyət göstərən KredAqrodan dad eyləyir. Firdovsi Bayramov, Ziyad Dövlətov və M. Həsənovanın imzaları ilə redaksiyaya daxil olan məktublarda bildirilir ki, bu bank əhalinin ciddi ehtiyac içində yaşadığından faydalanıb pulu ağlagəlməz faizlərlə təqdim edir. Bir çox sakinlər latın qrafikasını bilmədiyindən nəyə imza etdiyini özü də bilmir.
Onların təqdim etdiyi müqavilələrdə hansı şərtlər ki, özlərinə sərfəlidir, onu iri şriftlərlə yazırlar, hansı şərtlər ki, kredit alana sərfəlidir, onu elə yazırlar ki, gərək mikroskopla oxuyasan. Məsələn, belə müqavilələrin sonunda “Bu müqaviləni oxuyun və hüquqşünasla məsləhətləşin. Əgər bu müqavilənin hər hansı müddəası sizə aydın deyilsə, yaxud bu müqavilənin hər hansı maddəsi ilə razı deyilsinizsə, bu müqaviləni imzalamayın” sözləri elə xırda şriftlə yazılıb ki, bunu adi gözlə oxumaq elə də asan deyil.
Rəhbərlərinin də adında o qədər mir, mur olur ki, çaşıb qalırsan. Məsələn, Muradov Mirəli Mirhəsən oğlu. Guya bunlar seyid, peyğəmbər nəslindəndir. Peyğəmbər nəsli də xalqa bu qədər zülm verər?
Bu KredAqro qeyri bank sektoruna, necə deyərlər, “əli yanıb ağzına təpənlər” gəlir. Ya ağır xəstəsi olan, ya polisə işə düşən, ya təcili vəzifəyə keçmək istəyən, ya övladının təhsil haqqını verə bilməyən şəxslər bu təşkilata elə halda gəlir ki, hansı şərt desən, ona dərhal razılıq verir ki, təki həmin an 1000-2000 manat pulu ala bilsin. Belə anda 30-35 faiz nədir, həmin adama desən ki, bir barmağını, bir gözünü kəsib, girov qoy, bu pulu verim, bəlkə ona da razılaşarlar.
Həmin kredit verənlərdən insanların bu çıxılmaz durumundan və məlumatsızlığından istifadə edərək, onları ən yüksək faizlərlə yükləyirlər.
Bütün bunlar azmış kimi bu yüksək faizlərdən əlavə kredit almaq istəyənlərdən əlavə pul da istəyirlər. Bunu Cəlilabad sakini iddia edir.
Şikayətçilər bildirir ki, bəzi banklar öncə aşağı faiz təqdim edir. Sonra məlum olur ki, əlavə olaraq xidmət haqqı, sığorta haqqı ödəməli, və aldığın pulun 10 faizini, ya bir ayını dərhal həmin təşkilata qaytarmalısan. Nəticədə faiz 45-50-yə, bəzən də bir az da yuxarı qalxır. Yəni, 1000 manat pul götürən sonda ən azı 1500 manat ödəyir
Proses yüksələn xətlərlə gedir. Cəlilabadlı şikayətçilərin bildirdiyinə görə bu qədər ağır şərtlərə baxmayaraq kredit götürənlərin sayı günbəgün artır. Hazırda kredit götürənlərin az qala yarısı borclarını ödəyə bilmir. Bu səbəbdən olan-olmazını satanlar, ağır xəstəliyə düşənlər, hətta intihar etmək dərəcəsinə gələnlər, ailəsi dağılanlar var. Təkcə Cəlilabad rayonunda 100-dən artıq borclu götürdüyü pulu qaytara bilmədiyi üçün banklar və qeyri-bank sektorları tərəfindən məhkəməyə verilib.
İndi elə ailə yoxdur ki, banka, ya mağazaya borcu olmasın. Bu borcların yaratdığı problemlər ailə münaqişələrinə səbəb olur, bu üzdən dağılan ailələrin sayı artır. M. Həsənova yazır ki, uzun illərdir ki, ağır zob xəstəsiyəm. Krediti götürən oğlumun həyat yoldaşı və qaynanası beyinlərindən cərrahiyyə əməliyyatı olunublar, həkimlərə külli-miqdarda pulları gedib. Nəyə görəsə səhiyyənin pulsuz olmasından ağız dolusu dəm vurulsa da, ürək əməliyyatı bizim şanlı respublikada 10-12 min manatdan aşağı olmur. Ərim ürək xəstəliyindən uzun müddət əziyyət çəkdi, pulsuzluqdan onu əməliyyat etdirə bilmədik və həyatını itirdi.
Hələ də mat qalmışıq ki, niyə Avropanın axırıncı diktatoru Lukaşenkoya 300 milyon dollar 0,01 faizlə verilir, amma öz xalqımıza kredit 45-60 faizlə. Xaricdə yatırılan neft pullarımız isə mətbuatın yazdığına görə digər ölkələrin vətəndaşlarına ən yaxşı halda 4-5 faizlə verilir.
Cəlilabad rayonu Qarazəncir kəndi sakini Bayramov Firdovsi Ağalar oğlu yazır ki, yüksək faiz bir yana, onun yaxın qohumlarından kredit vermək üçün Kredo Aqro əməkdaşları 200 manat əlavə pul alınıb. O daha sonra yazır “Qardaşım Bayramov Ələddin Ağalar oğlu ağcigər xərçəngidir. Bakının müxtəlif xəstəxanalarında onun müalicəsi 8 min manatdan yuxarı pul aparıb. Ancaq heç bir xeyri olmayıb, Müxtəlif müalicə proseduraları keçmək üçün sonra onu 12 dəfə İrana aparmışıq. Qapıdakı maşını, qızıllarımızı, olan-olmazı satıb onun yolunda qoymuşuq. İndi də külli-miqdarda borcun içindəyik və qardaşımın vəziyyəti yenə ağırdır. Qardaşım uşaqları yaranmış külli-miqdarda borcu qaytarmaq üçün Rusiya çöllərində zülümlü işlərdə çalışırlar. Bizim respublikada banklar əhalini dilənçi vəziyyətinə salır, çörək pulu qazanmaq üçün hamı digər ölkələrə üz tutur. Müstəqil olmağımıza peşman olmuşuq. Bu işlərin axırı necə olacaq, ömrü boyu bankların borcunu qaytarmaq üçün qul kimi, gecə-gündüz işləməliyikmi?”
Digər Cəlilabad rayon sakini, Qarabağ müharibəsi veteranı, Dövlətov Ziyad Əsəd oğlu da GredoAqro-nun əlindən dad-aman edir. O yazır ki, bu təşkilat açıq-aşkar soyğunçuluqla məşğuldur. Necə olur, biri-birinə bir daş atanda, 2 toyuq oğurlayanda ona 2-3 il həbs kəsirlər, amma gündüz-günorta çağı xalqın cibinə girir, onu soyur, amma bunu görən yoxdur. Hər il yüzlərlə şəxs Həcc, Kərbəla Məşəd ziyarətinə gedir. Hamı da bilir ki, dində sələm haramdır. Amma bəziləri sələmə pul götürüb ziyarətə gedir. Yaxud elə o sələmə verənlərin sırasında onlarla Kərbəlayı, Məşədi var. Hökumət məmurları - polisi, prokuroru pulunu alıb, susur, heç olmasa din xadimləri, Hacılar, Kərbəlayılar səsini qaldırıb xalqı bu soyğunçuluqdan qorusunlar.
Redaksiyadan: Bu mövzuda redaksiyaya daxil olan həyəcanla dolu məlumatların aradı-arası kəsilmir. Bir çoxu da səsini çıxartmayıb, necə deyərlər, içindən çəkir. Qaldı ki, konkret olaraq Kredo-Aqro-nun Cəlilabad fililalının, buranın rəhbəri tez-tez dəyişdiyi üçün onlarla əlaqə qura bilmədik. Əgər sözləri olarsa, onlara da yer ayırmağa hazırıq.
Yazı çapa gedən ərəfədə isə daha bir neçə bankın əndrabadi işləri barədə məlumat aldıq. Yəqin ki, yaxın vaxtlarda yenidən bu mövzuya qayıdacağıq.
Onu da xatırladaq ki, “KredAqro”nun ən böyük ortaqlarından olan “TexnikaBank”ın sabiq Müşahidə Şurasının sədri Etibar Əliyev hazırda həbsxana həyatı yaşayır. Görünür, bu, kimlər üçünsə hələ dərs hesab olunmur...
