Son günlər dövlət satınalmaları portalında yerləşdirilən məlumatlar dövlət qurumlarının həyata keçirdiyi bəzi satınalmalarla bağlı suallar doğurur. Xüsusilə Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən qeyri-yaşayış sahələrinin icarəyə götürülməsi ilə bağlı iki müqavilə diqqəti çəkir.
Portalda dərc edilən məlumatlara əsasən, agentlik iki ayrı fiziki şəxslə qeyri-yaşayış sahəsinin icarəyə verilməsi xidmətinin satın alınmasına dair müqavilə bağlayıb. Müqavilələrdən biri fiziki şəxs Laçın Pasan oğlu Rəhmanovla, digəri isə fiziki şəxs Səbinə Oqtay qızı Nəbiyeva ilə imzalanıb.
Birinci müqaviləyə əsasən, agentlik Laçın Rəhmanovdan qeyri-yaşayış sahəsinin icarəsi üçün 42 000 manat məbləğində ödəniş etməyi öhdəsinə götürüb. Müqavilənin icra müddəti 14 yanvar 2026-cı ildən 14 yanvar 2027-ci ilə qədər müəyyən edilib.
İkinci müqavilə isə Səbinə Nəbiyeva ilə bağlanıb və burada xidmətin ümumi məbləği 16 800 manat təşkil edir. Bu müqavilənin müddəti 13 yanvar 2026-cı ildən 13 yanvar 2027-ci ilə qədər göstərilib.
Beləliklə, eyni dövlət qurumu tərəfindən eyni xidmət üzrə bağlanan iki müqavilənin ümumi məbləği 58 800 manata çatır.
Hər iki satınalmada diqqəti çəkən əsas məqam satınalma metodudur. Məlumata görə, müqavilələr “bir mənbə” üsulu ilə həyata keçirilib.
Dövlət satınalmaları praktikasında “bir mənbə” üsulu yalnız müəyyən istisna hallarda tətbiq olunur. Məsələn, alternativ təchizatçı olmadıqda və ya fövqəladə vəziyyət yarandıqda bu metoddan istifadə edilə bilər. Lakin qeyri-yaşayış sahəsinin icarəsi kimi xidmətlər üzrə adətən bazarda bir neçə alternativin mövcud olması gözlənilir.
Bu səbəbdən iki ayrı fiziki şəxslə bağlanan müqavilələrin rəqabətli prosedur olmadan həyata keçirilməsi müəyyən suallar yaradır.
Satınalma portalında diqqəti çəkən digər məqam müqavilələrin dərc tarixi ilə bağlıdır.
Hər iki müqavilə 2026-cı ilin yanvar ayında qüvvəyə minmiş olsa da, portalda yalnız 11 mart 2026-cı il tarixində dərc edilib. Yəni müqavilələrin qüvvəyə minməsindən təxminən iki ay sonra ictimaiyyətə açıqlanıb.
Şəffaflıq baxımından dövlət satınalmalarının mümkün qədər operativ şəkildə dərc edilməsi vacib hesab olunur. Müqavilələrin gec yayımlanması isə ictimai nəzarətin effektivliyini azalda bilər.
Satınalma portalında bu müqavilələrlə bağlı ən diqqətçəkən məqamlardan biri də “Ətraflı məlumat” bölməsidir. Adətən bu hissədə icarəyə götürülən obyektin ünvanı, sahəsi, təyinatı və satınalma metodunun əsaslandırılması kimi məlumatlar yerləşdirilir.
Lakin sözügedən iki müqavilədə həmin bölmədə hər hansı izahat verilməyib və yalnız nida işarəsi yerləşdirilib.
Bu isə icarəyə götürülən obyektlərin harada yerləşdiyi, hansı sahəni əhatə etdiyi və “bir mənbə” üsulunun hansı səbəbdən seçildiyi kimi vacib sualların cavabsız qalmasına səbəb olur.
Araşdırma zamanı müqavilə bağlanan fiziki şəxslər – Laçın Rəhmanov və Səbinə Nəbiyeva haqqında açıq internet mənbələrində geniş məlumat tapmaq mümkün olmayıb. Onların digər dövlət satınalmalarında iştirakı və ya geniş biznes fəaliyyəti barədə məlumatların görünməməsi də müəyyən suallar doğurur.
"DogruXeber.tv" qeyd edir ki, adətən dövlət qurumları ilə müqavilə bağlayan təchizatçılar barədə açıq mənbələrdə ən azı müəyyən biznes fəaliyyəti izlərinə rast gəlinir.
Qeyd olunan bütün məqamlar – eyni xidmət üzrə iki ayrı müqavilə, “bir mənbə” metodunun tətbiqi, müqavilələrin gec dərc olunması, “ətraflı məlumat” bölməsinin boş qalması və təchizatçılar haqqında məlumatın məhdudluğu – dövlət satınalmalarında şəffaflıq məsələsini yenidən gündəmə gətirir.
Dövlət vəsaitlərinin xərclənməsi ilə bağlı məlumatların daha dolğun və operativ şəkildə açıqlanması ictimai etimadın qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Məsələ ilə bağlı rəsmi qurumların açıqlaması isə mövcud sualların aydınlaşdırılması baxımından vacib hesab olunur.
DogruXeber.tv
