Bakının Yasamal rayonunda həyata keçirilən iri tikinti layihəsi ilə bağlı məhkəmə çəkişməsi başlayıb.
Gununsesi.info xəbər verir ki, “Lux Residence” MMC Yasamal Rayon Məhkəməsinə müraciət edərək Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Seyfəddin Dağlı küçəsi, ev 38 ünvanında yaşayan Məmmədov Gündüz Əbülfəz oğlunun yaşadığı evin boşaldılması və sökülməsi barədə iddia qaldırıb.
İddia ərizəsində qeyd olunur ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının 21 avqust 2020-ci il tarixli, 164 saylı sərəncamı ilə Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Ələsgər Ələkbərov, Seyfəddin Dağlı, İsmayıl Qutqaşınlı və Mikayıl Müşfiq küçələrinin əhatə etdiyi 4,20 hektar torpaq sahəsində yaşayış və qeyri-yaşayış binalarının tikintisinin layihələndirilməsi üçün “Lux Residence” MMC-yə icazə verilib.
Həmin sərəncamın 1-ci maddəsinə əsasən, ərazidə yerləşən yaşayış və qeyri-yaşayış tikililərinin sökülməsi, vəsaitlərin ödənilməsi və sakinlərin qarşılıqlı razılaşma əsasında köçürülməsi qanunvericiliyə uyğun olaraq şirkət tərəfindən həyata keçirilməlidir.
Şirkət məhkəməyə təqdim etdiyi sənədlərdə bildirib ki, Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi Tikintidə Təhlükəsizliyə Nəzarət Dövlət Agentliyinin “Azərdövlətsənayelayihə” Dövlət Layihə İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən 28 aprel 2020-ci il tarixində əraziyə baxış keçirilib və həmin ərazidə yerləşən yaşayış evlərinin ciddi qəzalı vəziyyətdə olduğu müəyyən edilib.
Ekspert rəyində isə göstərilib ki, yaşayış evləri uzun müddət təmirsiz istifadə olunduğundan köhnəlib və fiziki aşınmaya məruz qalıb. Yükdaşıyan divarlarda müxtəlif istiqamətli bir və ikitərəfli çatlar yaranıb. Torpaqla təmasda olan daxili divarlarda nəmlik, xarici divarlarda isə suvaq qatlarının və hörgü məhlullarının aşınması müşahidə olunub. Evlərin əksəriyyətində ağac materialından olan qapı və pəncərələr köhnəlib. Dam örtüklərinin uzun müddət təmirsiz qalması nəticəsində atmosfer suları tikililərin daxilinə sızaraq tavan və divarlarda rütubət izləri yaradıb.
Bundan başqa, bəzi tikililərin ağac konstruksiyalı döşəmə və tavan hissələrinin çürüyərək deformasiyaya uğradığı bildirilib. Elektrik, su və kanalizasiya sistemlərinin köhnəldiyi və yararsız vəziyyətə düşdüyü qeyd olunub. Rəyə əsasən, daxili həyətlərdə sakinlər tərəfindən tikinti norma və qaydalarına əməl olunmadan əlavə tikililər inşa edilib. Bu artırmaların metal borular və mövcud daş hörgülər üzərində müxtəlif tikinti materiallarından istifadə edilməklə həyata keçirildiyi, nəticədə evlərin əlavə yüklənməsinə səbəb olduğu və tikililərin fəza sərtliyini zəiflədərək xüsusilə zəlzələ təhlükəsi baxımından faciəvi nəticələr yarada biləcəyi vurğulanıb.
Ekspertiza sənədində həmçinin qeyd olunub ki, həmin yaşayış evləri mövcud tikinti norma və qaydalarına cavab vermir və memarlıq baxımından heç bir tarixi əhəmiyyət daşımır.
İddia ərizəsində göstərilir ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin sözügedən sərəncamına və Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsinin 29 aprel 2020-ci il tarixli yerquruluşu planına əsasən, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Ələsgər Ələkbərov, Seyfəddin Dağlı, İsmayıl Qutqaşınlı və Mikayıl Müşfiq küçələrinin əhatəsində yerləşən torpaq sahəsinə dair 31 avqust 2020-ci il tarixli, 1603 saylı icarə müqaviləsi bağlanıb.
Daha sonra Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin 28 oktyabr 2020-ci il tarixli, 30 nömrəli sərəncamından çıxarışa əsasən, həmin ərazidə “Lux Residence” MMC-nin icarəsində olan torpaq sahəsində layihələndirilən 14, 16 və 20 mərtəbəli yaşayış binalarının şəhərsalma əsaslandırılması təsdiq edilib. Ardınca Bakı Şəhər Memarlıq və Şəhərsalma Baş İdarəsinin 29 dekabr 2022-ci il tarixli, Tİ-133/22 nömrəli qərarı ilə ərazidə yaşayış və qeyri-yaşayış binalarının tikintisinə rəsmi icazə verilib.
Şirkət məhkəməyə təqdim etdiyi sənədlərdə vurğulayıb ki, sakinlərə söküləcək evlərin əvəzinə daha əlverişli xüsusiyyətlərə malik, əvvəlki yaşayış sahələrindən daha böyük olmaqla təmirli mənzillər təklif olunur. Eyni zamanda sakinlərin köçürülməsi üçün yük avtomobilləri ayrıldığı, yeni tikiləcək mənzillər təhvil verilənədək isə bazar qiymətlərinə uyğun yüksək kirayə haqları ödənildiyi qeyd olunub.
“Lux Residence” MMC bildirib ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının sərəncamından irəli gələn öhdəlikləri vicdanla icra edir, bütün sakinlərə bərabər şərtlərlə sərfəli təkliflər verir, sökülmüş evlərin sahiblərinin hüquqlarına hörmətlə yanaşır və sakinlərin bərabər mənafelərinin qorunmasına çalışır.
İddia ərizəsində qeyd olunub ki, Yasamal rayonu ərazisində yerləşən və kəskin qəzalı vəziyyətdə olan evlərdə yaşayan mülkiyyətçilərin əksəriyyəti ilə qarşılıqlı razılaşma əsasında müqavilələr bağlanıb. Şirkət həmin sakinlərə yeni mənzillər tikilərək verilməsi barədə öhdəlik götürüb və prosesin təhlükəli vəziyyət nəzərə alınaraq təxirə salınmadan davam etdirildiyini bildirib.
MMC məhkəməyə təqdim etdiyi sənədlərdə qeyd edib ki, ayrılmış torpaq sahəsində onlarla mülkiyyətçi ilə razılıq əldə olunub, sakinlər köçürülüb və tikilməli olan yeni binaların əksəriyyəti artıq tamamlanıb. Lakin bəzi sakinlərlə razılaşma əldə edilmədiyindən layihə üzrə nəzərdə tutulan bəzi binaların tikintisinə başlamaq mümkün olmayıb.
Şirkətin bildirdiyinə görə, ərazidə yerləşən evlərin 250-dən artıq sakini ilə söküntü və yeni mənzillə təmin edilmə barədə müqavilələr bağlanıb. “Lux Residence” MMC həmin sakinlərə müasir standartlara və şəhərin memarlıq üslubuna uyğun yeni binalarda təmirli mənzillər təqdim etməyi və həmin müddətdə aylıq kirayə haqları ödəməyi öhdəsinə götürüb.
İddia ərizəsində qeyd edilir ki, digər sakinlərlə olduğu kimi, Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Seyfəddin Dağlı küçəsi 38 ünvanında yerləşən evin sahibi Məmmədov Gündüz Əbülfəz oğlu ilə də danışıqlar aparılıb. Lakin şirkətin iddiasına görə, cavabdeh “əsassız tələblər” irəli sürdüyündən tərəflər arasında razılıq əldə olunmayıb.
Şirkət bildirir ki, cavabdehə digər sakinlərlə eyni şərtlərlə təklif verilib. Belə ki, Məmmədov Gündüz Əbülfəz oğluna faktiki sahəsi 54,92 kvadratmetr olan evin əvəzində yeni tikiləcək binanın 10-cu blokunun 4-cü mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 67 kvadratmetr olan təmirli mənzil, həmin mənzil təhvil verilənədək isə aylıq 600 manat kirayə haqqı təklif olunub. Bundan əlavə, alternativ olaraq kompensasiya variantının da təqdim edildiyi qeyd olunub.
İddiaçı tərəf hesab edir ki, qəzalı vəziyyətdə olan yaşayış evlərinin sökülməsi və yerində çoxmərtəbəli yaşayış binalarının tikilməsi Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının sərəncamına uyğun olaraq ilk növbədə sakinlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılmasına xidmət edir. Şirkət bildirir ki, digər sakinlərlə razılıq əldə olunduğu halda cavabdehin “əsassız tələblərlə” prosesə mane olması həm digər sakinlərin hüquqlarını pozur, həm də layihənin icrasını ləngidir.
MMC iddia edir ki, cavabdeh öz hüquqlarından sui-istifadə edir və nəticədə şirkətin fəaliyyətinə külli miqdarda ziyan vurur, eyni zamanda onlarla insanın mənzil hüquqlarının həyata keçirilməsinə mane olur.
İddia ərizəsində həmçinin geniş hüquqi əsaslandırma yer alıb. Şirkət Konstitusiyanın 13-cü maddəsinə istinad edərək bildirib ki, mülkiyyət hüququ dövlət tərəfindən qorunsa da, bu hüquq mütləq deyil və müəyyən hallarda məhdudlaşdırıla bilər. Sənəddə qeyd olunub ki, mülkiyyət hüququnun məhdudlaşdırılması başqa şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi məqsədi daşımalı, qanunauyğun və mütənasib olmalıdır.
Şirkət Konstitusiya Məhkəməsinin müxtəlif qərarlarına istinad edərək vurğulayıb ki, dövlətin mənzil siyasəti üzrə qəbul etdiyi qərarlar müəyyən hallarda mülkiyyət hüququnun məhdudlaşdırılması üçün əsas ola bilər. İddia ərizəsində qeyd olunub ki, belə hallarda əsas məqsəd vətəndaşların təhlükəsizliyinin təmin olunması və yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılmasıdır.
“Lux Residence” MMC həmçinin Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin 16.1-ci maddəsinə istinad edərək qeyd edib ki, hüquqdan yalnız başqa şəxsə ziyan vurmaq məqsədilə istifadə edilməsinə yol verilmir. Şirkət Mülki Məcəllənin 152.5, 152.6, 560.1, 560.2 və 560.3-cü maddələrini də göstərərək bildirib ki, hüquqdan sui-istifadə yolverilməzdir və bu əsas üzərində həyata keçirilən hərəkətlər etibarsız hesab olunur.
İddia ərizəsində Konstitusiya Məhkəməsinin “Fortis-Bayıl” Mənzil-Tikinti Kooperativi ilə bağlı qərarına da istinad olunub. Həmin qərarda qeyd edilir ki, bəzi hallarda mülkiyyətçilərin bazar qiymətinə uyğun olmayan yüksək kompensasiya tələbləri şəhərsalma layihələrinin həyata keçirilməsini çətinləşdirir, digər mülkiyyətçilərin hüquqlarını pozur və tikinti prosesinin əsassız uzanmasına səbəb olur.
Şirkət Avropa Birliyinin Ədalət Məhkəməsinin “Centros Ltd. Erhvervs-og Selskabsstyrelsen” işi üzrə qərarına da istinad edib. Həmin qərarda qeyd olunur ki, şəxs ona verilən hüquqdan qanunvericinin nəzərdə tutduğu məqsədə zidd şəkildə istifadə edərək başqalarına zərər vurmaq və qeyri-bərabər üstünlük əldə etmək istəyirsə, bu hüquqdan sui-istifadə hesab edilir.
Sonda “Lux Residence” MMC məhkəmədən iddianın təmin olunmasını, Məmmədov Gündüz Əbülfəz oğlunun Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Seyfəddin Dağlı küçəsi 38 ünvanında yerləşən, qəzalı vəziyyətdə olan 54,92 kvadratmetrlik evinin boşaldılaraq söküntü üçün şirkətə təhvil verilməsini istəyib.
Şirkət həmçinin məhkəmədən cavabdehin yeni tikiləcək binanın 10-cu blokunun 4-cü mərtəbəsində yerləşən, ümumi sahəsi 67 kvadratmetr olan təmirli mənzillə təmin olunması, həmin mənzilin binanın bünövrəsi qoyulduqdan sonra 24 ay ərzində təhvil verilməsi və ev şirkətə təhvil verilən gündən başlayaraq yeni mənzil təqdim edilənədək hər ay 600 manat kirayə haqqının ödənilməsi barədə qətnamə çıxarılmasını xahiş edib.
Məsələ ilə bağlı sözügedən işin vəkili də saytımıza açıqlama verib.
O bildirir ki, dövlət reysterindən çıxarılmış sənədlər var, fərdi yaşayış evləridir. Bu fərdi yaşayış evlərinin də hər birinin ayrı-ayrılıqda yaşayış sahəsi olur. Biri var, yaşayış sahəsi, biri var, həyatyanı sahəsi. Ancaq ondan da məhrum olublar. Konpensasiyasını qarşı tərəfə ödəmək istəmirlər. Bir sözlə, vətəndaşa istədiyi, haqqı olan pulu vermirlər, həyatyanı sahəni də nəzərə almırlar. Bu da onun konstitusion hüquqlarını pozur.
