Azərbaycanda avtobus sərnişin nəqliyyatında qiymətlərin artırılması ilə bağlı Tarif Şurasına müraciət olunub. Bunu nəqliyyat naziri Ziya Məmmədov jurnalistlərə açıqlamasında deyib: "Bakıda 60-a yaxın şirkət sərnişin daşınması ilə məşğul olur. Reallıq belədir, indiki qiymətlər sərnişindaşımanın maya dəyərindən çox aşağıdır". Nazirin sözlərinə görə, Tarif Şurası avtobuslarda gediş haqqının artırılmasına gələn ilin əvvəlində baxa bilər. Yəni bu ilin sonuna kimi avtobuslarda gediş haqqı artırılmayacaq.
Yəni hələ bir neçə ay rahat nəfəs almaq olar. Amma hörmətli nazir bu məlumatı indidən verməsə idi, daha yaС…şı olardı. Çünki əhali bu cür anonslardan stressə düşür. Bir müddət əvvəl qiymətlərin qalС…ması ilə bağlı С…əbər yayıldı, daha sonra təkzib olundu. Yenidən С…əbər çıС…dı. Yeni ildən avtobuslarda qiymətlər qalС…a bilər. Artıq bizim insanlar bu cür С…əbərlərə alışıblar. Çünki qalС…a bilər artıq qalС…acaq deməkdir. Nazirin sözləri diqqəti cəlb edir. В«Bakıda 60-a yaС…ın şirkət sərnişin daşınması ilə məşğul olur. Reallıq belədir, indiki qiymətlər sərnişindaşımanın maya dəyərindən çoС… aşağıdırВ». В«Yazıq şirkət sahibləriВ». Adamın onların halına lap yazığı gəlir. Amma nə də olsa, bu yazıq şirkət sahiblərinin “arС…aları” var. Üz tutacaqları, az qazanmaqları ilə bağlı şikayət edəcəkləri Tarif Şurası var. Vay bu ictimai nəqliyyatdan istifadə edən sərnişinlərin halına. Bir də onların üz tutacaqları bir məkan olsa nə yaС…şı olardı. Maraqlıdır ki, görəsən avtobuslarda gediş haqqı qalС…dıqdan sonra С…idmətin də vəziyyəti yaС…şılaşacaqmı? Bunun belə olmayacağını paytaС…tda ictimai nəqliyyatdan istifadə edənlərin hamısı çoС… gözəl bilir. Hörmətli şirkət sahibkarları və onların vəkilləri, bir də sərnişindaşınmasında С…alqın iradlarını nəzərə alın. Birincisi avtobuslarda-ictimai nəqliyyatı idarə edən sürücülərin demək olar ki, 80 faizindən çoС…u sərnişinlərlə çoС… kobud davranır. Məsələn, sürücülər tələsirlər. Gerisi onları maraqlandırmır. Bir neçə gün əvvəl dolu avtobusa minmək istəyən bir qadın müvazinətini itirib yerə yıС…ılır. Səbəb sürücünün avtobusu sərnişinin minməsi üçün saС…lamamasıdır. Daha doğrusu hərəkət edə-edə minməsini istəməsidir. 50 yaşlarında olan dolu qadın üzü üstə yerə yıС…ılır. Sürücü bu hadisəyə səbəb olduğunu nəinki vecinə almır. ÇoС… etinasız şəkildə baС…ır. Qadının yerdən qalС…masına yanındakılar kömək edir, dizlərindən qan aС…ır. Sürücü isə heç nə omayıbmış kimi yoluna davam edir. Sürücülər sərnişinlərin üstünə elə kobud şəkildə qışqırırlar ki, elə bil sərnişinlərin sürücülərə borcu var. Sanki sürücü hansısa bir günahkarı mühakimə edən hakim rolunda hiss edir. Sürücü avtobusu saС…layır və 7-8-ci sinif şagirdi olan bir qız avtobusa minmək istəyir. Hələ içəri daС…il olmamış qapını örtür və sürməyə başlayır. Avtobusun qapısı sərnişinə elə möhkəm dəyir ki, qız yıС…ılmamaq üçün müvazinətini zorla saС…layır. Təbii ki, bu mənzərə qızın yanında olan atasını təbdən çıС…arır. İndi gəl qırğına tamaşa elə. Bu qırğının nəticəsi nə olacaq? Əlbəttə ki, bütün məsuliyyət hissini itirən, özünü şəС…si maşınında hesab edən sürücünün В«forsВ» etməsi ilə. Bu hadisədən sonra sürücü avtobusu o qədər qaydasız şəkildə sürür ki, 10-15 dəqiqənin içində 3 dəfə qəza vəziyyəti yaranır. Sürücülərin siqaret çəkməyini, yolu bilmədiyi üçün bir neçə dəfə sorğu-sual edən sərnişinə kobud şəkildə cavab verməyni, avtobusun qapısı açılar-açılmaz insanları həddindən artıq tələsdirərək, üstlərinə qışqıra-qaşıqıra yerə düşürmələrini demirəm.
Şikayət edən şirkət sahiblərinə ikinci bir irad. Çirkli avtobuslar. Nəqliyyat Nazirliyinin sözçüsü Namiq Həsənov avtobusların hər gün qarajlarda təmizləndiyini deyir. Artıq necə təmizlənirsə, bu təmizliyin əlaməti heç gözə çarpmır. Avtobusların içi hər zaman toz-torpaqlı olur. Təmizləmək dedikləri bir vedrə suyu avtobusun içinə toküb sonra palçıqlı süpürgə ilə palçığı avtobusun hər tərəfinə yaymaqdır. Avtobusun içində adi hərəkət toz-duman qaldırır. Hələ oturacaqların vəziyyəti isə daha da açınacaqlıdır. Avtobuslar gətirildiyi kimi də istifadə olunur. Yəni gəldiyi illər ərzində oturacaqlar bir dəfə də yuyulmur. 135 nömrəli avtobuslarda sərnişinlərin yay ərzində tərləməsi və bədənin duzunun oturacaqlara necə iz salması aydınca görünür. Bu mənzərə elə bu cür də davam edir. Burada istənilən С…əstəiliyə yoluС…maq qaçınılmazdır. Üçüncüçü avtobusların В«konduktorВ» problemi. Kobud davranışları il mənəvi ataları olan sürücülərdən heç də geri qalmırlar. Yorğun şəkildə işdən qayıdırsan. Sakit oturmaq sərnişinin haqqıdır. Amma konduktorun hər dəqiqənin başı qulaqları batıran çığırtısı insanın əsəblərini tarıma çəkir. В«Düşən var burada?В», В«Düşənlər, bir az tələsin!В». Halbuki avtobus hərəkətdədir və düşən də yoС…dur. Bəzi konduktorlar adət etmələrindən olacaq ki, bu sözləri elə avtobus gedə-gedə də deyirlər. Niyə bu qədər hündürdən qışqırdıqlarını isə anlamaq mümkün deyil.
Digər daha dəhşətli problem isə avtobusların içərisindəki sıС…lıqdır. Avtobusda hamı bir-birinin ağzının içində gedir. Bu vəziyyət sürücü üçün sərfəlidir. Nə də olsa özünün yeri rahatdır. Ölçüsüz avtobuslar isə öz işindədir. Sərnişinlər dolduqca-dolur. Burada sərnişinləri də qınamaq mümkün deyil. Əgər bir saat belə dayanacaqda gözləsən yenə də avtobuslar dolu gəlir. Yəni bu problemi çözmək artıq sürücünün yoС…, sərinişindaşımadan gələn mənfəəti məqbul hesab etməyənlərin işidir. Başa düşdük ki, sərinişindaşınma ilə məşğul olan şirkətlərin Tarif Şurası var və şikayətlərini çatdırırlar. Bəs güləkdə, yağışda uzun dəqiqələr olmayan dayanacaqlarda qalan, sonra bir-birinin üstündə yol gedən, sürücünün nazının çəkən, konduktorun bağırtılarına dözən, çirkli avtobuslarda hər gün qrip olan, vərəm təhlükəsi yaşayan sərnişinlərin şikayətini kim təmin edəcək?
