Zaporojye AES-də ruslar qəzalara reaksiya vermək qabiliyyətini məhv ediblər. Çünki mümkün fəlakət zamanı avadanlıq və yanğınsöndürmə bölməsi yoxdur. Dövlət Nüvə Tənzimləmə Agentliyinin sədri - Ukraynanın Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi üzrə Baş Dövlət Müfəttişi Oleq Korikov iki həftə əvvəl Moskvanın əmri ilə Zaporojye AES sənaye sahəsində yerləşən radiasiya monitorinqi sensorları ilə radiasiya monitorinqindən məlumatların avtomatik ötürülməsinin dayandırıldığını bildirdi.
Onun sözlərinə görə, Zaporojye AES-də Ukrayna komandası bu göstəriciləri əl ilə götürür. Lakin işğalçılar Ukrayna nüvə tənzimləyicisinin AES-in 5-ci enerji blokunu “soyuq dayandırma” rejiminə gətirmək qərarının stansiya personalı tərəfindən həyata keçirilməsinə mane olurlar.
Ukraynanın Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi üzrə Dövlət Müfəttişliyi beş gün əvvəl müvafiq əmr verib, lakin stansiyanın "rəhbərliyi" AES-in təhlükəsizliyi baxımından deyil, yalnız Kremlin əmri ilə hərəkət edir. Onlar hər şeyi qeyri-qanuni edirlər və bunu çox gözəl bilirlər. Axı rusiyalı nüvə alimləri AES-in ələ keçirilməsində terrorçularla şərikdirlər. Onlara obyekti təhlükəsiz şəkildə saxlamağa ehtiyac yoxdur. Onlar Ukraynanı və dünyanı daha da şantaj etməlidirlər. Yəni ki, Ukraynanın Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi üzrə Dövlət Müfəttişliyinin sifarişini yerinə yetirsələr, şantaj böyük ölçüdə gücünü itirəcək.
Təəssüf ki, Ukrayna MAQATE-yə bizə dəstək olmağı və 5 nömrəli enerji blokunu “soyuq dayandırma” vəziyyətinə salmağa kömək etməyi təklif etməsinə baxmayaraq, MAQATE-nin baş direktoru Rafael Qrossinin buna təsir göstərə bilməyəcəyi ortadadır.
Birincisi, o, qəti mövqe tutmur - Rusiyaya səfər edir, orada Rusiya Federasiyasının enerji blokunun liderləri, “Rosatom” rəhbərləri ilə görüşür. O, ikili oyun oynayır ki, bu da AES-in təhlükəsizliyinin xeyrinə deyil.
İkincisi, xarici mətbuatın yazdığına görə, Qrossinin AES-ə səfəri “təhlükəsizlik səbəbindən” təxirə salınıb.
Üçüncüsü, MAQATE-nin baş direktoru təşkilatın AES-dəki vəziyyətlə bağlı qəbul etdiyi qərarların, təəssüf ki, yerinə yetirilməməsinə hələ də susur.
Beləliklə, fikrimcə, indi Ukraynanın Nüvə və Radiasiya Təhlükəsizliyi üzrə Dövlət Müfəttişliyinin Zaporojye AES-in istismarına lisenziyanın dərhal dayandırılması məsələsinə baxması məqsədəuyğundur (bu, yeri gəlmişkən, stansiya işğal edildikdən dərhal sonra edilməli idi). Axı, qəribə bir vəziyyət ortaya çıxır: Ukrayna lisenziyası istismar üçün etibarlıdır, lakin Ukrayna AES-ə nəzarət etmir və zavodun fəaliyyətinə təsir göstərmir. Obyekt tamamilə işğalçı dövlətin nəzarəti altındadır və nüvə təhlükəsizliyi sahəsində Ukrayna və ya beynəlxalq qanunvericiliyin tələblərinə əməl etmir.
Yəni biz heç nəyə nəzarət etmirik, amma qanuni olaraq razılaşırıq ki, bu lisenziya Ukraynaya aiddir. Belə olan halda, AES-də nəsə olarsa, işğalçılar deyəcəklər: "Görürsən, bizim lisenziyamız var, Ukrayna tərəfi özü razılaşdı ki, biz hər şeyi normal etdik və işlətdik! Bizdə hər şey yaxşı idi və onlar da bunu inkar etmədilər!”.
Beləliklə, Ukrayna lisenziyasının olması Kremli “xarici bayraq” altında “xüsusi əməliyyat” keçirməyə sövq edir. Biz belə şantaj ehtimalını rusların əlindən almalıyıq. İşğal olunmuş AES-də baş verən hər şeyə görə məsuliyyəti işğalçı dövlət daşımalıdır.
Müəllif: Vladimir Omelçenko - Razumkov Mərkəzinin enerji proqramlarının direktoru.
Mənbə: UNİAN
Tərcümə AYNA-ya məxsusdur
