30 iyun tarixindən etibarən vizasız rejimdən istifadə edən bütün ölkələrin, o cümlədən Avrasiya İqtisadi İttifaqına üzv dövlətlərin vətəndaşları Rusiyaya daxil olmaq istəkləri barədə 72 saat öncədən xəbərdarlıq etməli olacaqlar. Təcili hallarda isə bu, ən gec 4 saat əvvəldən edilməlidir.

Rusiyanın müvafiq orqanları mobil tətbiq vasitəsilə edilən müraciətdən sonra vətəndaş Rusiyaya daxil olanadək onun məlumatlarını yoxlayacaq. Əgər şəxsə giriş icazəsi verilərsə, ona xüsusi kod təqdim olunacaq və o, bu kodu sərhədçiyə göstərməlidir. Sərhədçi həmin kod əsasında qərar verəcək: onu buraxmaq olar, ya yox. Bu kod olmadan isə əcnəbi Rusiyaya daxil ola bilməyəcək. Bu barədə “Telegram” tətbiqindəki “Baqramyan26” erməni kanalı məlumat verir.

Bəs postsovet ölkələri üçün tətbiq edilən bu sistem viza rejimindən nə ilə fərqlənir? Sadəcə “viza” əvəzinə “kod” sözü işlədilirsə və həmin kodu aldıqdan sonra belə, sərhədçi yenə də “salamat qal, bizə gəlmə” deyə bilərsə, bu “viza” rejimindən nə dərəcədə fərqlidir? Belə çıxır ki, məsələn, 30 iyundan etibarən hər hansı postsovet ölkəsinin vətəndaşı Moskvaya bir günlük səfər etməyi planlaşdırsa, üç gün əvvəl müraciət etməli, ona böyük “lütf” göstərilərək “viza” adlandırılmayan “kod” almalıdır?

Bəs bu qəfil sərt tədbirlərin arxasında nə durur, məqsəd nədir? Üstəlik bu, Rusiya Federasiyasında son illərdə baş verən tendensiyalara zidd deyilmi? Axı orada uzun müddətdir əmək qüvvəsinin çatışmazlığından, postsovet ölkələrindən olanlara, xüsusilə Ukraynaya qarşı müharibədə iştirak edənlərə vətəndaşlıq verilməsində güzəştlərdən danışılırdı. İndi nə dəyişdi? Bu “kod-viza” oyunu insanların Rusiyaya səfər həvəsini yalnız azaldacaq. Putinin rəhbərlik etdiyi hakimiyyət indi buna çalışır? Amma niyə?

Pressklub.az-ın suallarını rusiyalı siyasi ekspert Yeqor Kuroptyev (Tbilisi) cavablandırıb.

Ekspertin sözlərinə görə, Kreml əslində guya vizasız rejimdən yararlanan bütün ölkələr üçün sadələşdirilmiş viza rejimi tətbiq edir. Bu da Moskvanın artıq iki ildir fəal şəkildə həyata keçirdiyi anti-miqrant kampaniyasının bir hissəsidir.

“Xatırladım ki, Rusiyadan on minlərlə miqrant deportasiya olunub, miqrantların işləməsi ilə bağlı müxtəlif məhdudiyyətlər tətbiq edilib. Kremlin anti-miqrant kampaniyası hələ 2023-cü ilin mayında başlayıb. O zaman Bahmutda rus əsgərlərinin kütləvi şəkildə həlak olmasından sonra onlara bəzi təcili tədbirlər lazım oldu: 1) Miqrantlarını zorakılıq və cinayət törətdiklərini təbliğ etməklə onlara zorla müqavilə imzalatdırıb cəbhəyə göndərilməsini əsaslandırmaq; 2) Diqqəti iqtisadi vəziyyətin pisləşməsindən və cəbhədən qayıdan əsgərlər və sabiq məhkumlar tərəfindən törədilən cinayətlərin rekord səviyyədə artmasından yayındırmaq üçün guya bu cinayətləri miqrantların törətdiyi ilə bağlı dezinformasiya yaymaq və hər şeyi ört-basdır etmək.

Müəyyən mənada bu təbliğat uğurlu oldu və belə də qalmaqdadır. Milli zəmində hücumların və ümumilikdə anti-miqrant əhval-ruhiyyənin artması göstərir ki, rus cəmiyyətinin bir hissəsi doğrudan da “KQB”nin sevimli üsulu olan “xarici və daxili düşmənlər” ideyasına aldanıb.

Digər tərəfdən isə müharibə səbəbilə yaranmış kadr axını (relokasiya və ya müharibədə həlak olanlar) vəziyyəti daha da ağırlaşdırıb və anti-miqrant kampaniyası bu tendensiyanı daha da gücləndirir”, - politoloq qeyd edir.

Kuroptyev ehtimal edir ki, əcnəbilər üçün tətbiq olunan “kodlar” əslində praktikada filtr rolunu oynayacaq, təbliğatda isə bu, növbəti anti-miqrant ritorikası olacaq.

“Praktikada isə bu sistem korrupsiya girdabına yuvarlanacaq. Rusiyada rüşvət müqabilində hər şey etmək mümkündür. Nəticədə, bu tədbirdən sonra sadəcə daha böyük milli ayrı-seçkilik, qonşularla münasibətlərin daha da pisləşməsi və əmək bazarında çatışmazlığın artmasını görəcəyik.

Ola bilsin ki, Kreml cəbhədən sağ qayıdanları müəyyən sahələrdə işlə təmin etməyə ümid edir. Lakin bu şəxslər döyüşə cəlb olunarkən aldıqları həddindən artıq yüksək ödənişlərə öyrəşiblər. Bu, onların miqrantların yerini uğurla doldurmasına imkan verməyəcək və əksinə, bu dəfə “veteranlar” arasında da narazılıq yaranacaq”, – deyə Yeqor Kuroptyev bildirib.

Pressklub.az