İdarədə mövcud olan əlavə "rüsum şərt"ləri ölkəyə maşın idxalını kəskin şəkildə azaldıb Bildiyiniz kimi, xaricdən ölkəmizə avtomobil idxal edən sahibkarların böyük hissəsi son illər müxtəlif haqsızlıqlara məruz qalırlar.
Dövlət Gömrük Komitəsinin (DGK) Avtonəqliyyat Gömrük İdarəsində yaşanan özbaşınalıqlar vətəndaşların ölkəyə avtomobil idxalına maneçilik törədir. Bu haqda indiyədək mətbuatda dəfələrlə məlumat verilib və idarənin rəisi İsmayıl Hüseynovun fəaliyyəti sərt şəkildə tənqid olunub. Ölkə rəhbərliyinin gömrük sistemində şəffaflığın təmin olunması istiqamətində həyata keçirdiyi müsbət işlərə baxmayaraq, sözügedən idarədə mövcud qanunlara qətiyyən əməl olunmur. Qaydalara əsasən, ölkə ərazisinə daxil olmuş bütün nəqliyyat vasitələri eyniləşdirilməli, sınaqdan keçirilməli, daha sonra sınaq haqqında protokol tərtib olunmalı və nəticələri müsbət olan nəqliyyat vasitələri uyğunluq sertifikatı ilə təmin olunmalıdır. Qeyd edək ki, 2011-ci ilin oktyabrında DGK Statistika və İnformasiya Texnoloqiyaları Baş İdarəsi ilə birlikdə nəqliyyat vasitələrinin sertifikatlaşdırılması üçün xüsusi VAİS (Vahid Avtomatlaşdırılmış İnformasiya Sistemi) yaradılıb. Bu sistemə görə müraciət ərizələri sertifikat orqanına elektron qaydada daxil olur. Daha sonra nəqliyyat vasitələri eyniləşdirilir, sınaqdan keçirilir və sınaq haqqında protokol tərtib olunur. Sonda təsdiq olunmuş sənədlər bazaya elektron formada daxil edilir və uyğunluq sertifikatı tərtib olunur.
Bizdə olan məlumatlara görə, Avtonəqliyyat Gömrük İdarəsində dövlətin qanunları yox, İsmayıl Hüseynovun tətbiq etdiyi "şərt"lər keçərlidir: "İdarənin işçiləri xaricdən avtomobil gətirən insanların başına olmazın müsibətlər açır. İdarənin əməkdaşları gətirilən maşınları qanunda göstərilən dövlət rüsumları əsasında qeydiyyata almırlar. Vətəndaş mütləq rüsumdan əlavə ödəniş etməlidir. Əks halda, onun gətirdiyi maşın "rastamoşka" edilmir. Gətirilən maşınların əksəriyyəti standartlara uyğun olduğu halda, İsmayıl müəllim və işçiləri bir əmma tapırlar". Məlumatlı mənbə deyir ki, Avtonəqliyyat Gömrük İdarəsində yazılmamış elə qanunlar var ki, onu heç kim poza bilməz: "Həmin qaydaların pozulması xaricdən gətirilən maşınların qeyri-müəyyən müddətə gömrükdə saxlanmasıyla nəticələnə bilər. Qeyri-müəyyən müddətə maşının qeydiyyata alınmaması isə sahibkarlara ciddi ziyan vurur. Əksəriyyət bilir ki, ölkəyə gətirilən avtomobillərə görə vergilər və gömrük rüsumları, ölkədə ixrac-idxal əməliyyatları üzrə gömrük rüsumlarının dərəcələri, gömrük rəsmiləşdirilməsinə görə alınan yığımların miqdarı Nazirlər Kabinetinin 12 aprel 2001-ci il tarixli 80 saylı qərarı ilə tənzimlənir. Həmin qərara əsasən, ölkəyə gətirilən avtomobillərə görə aksiz vergisi, əlavə dəyər vergisi və idxal rüsumu tutulur. Bu vergilərin və idxal rüsumunun tutulması, onun dərəcəsi bir çox hallardan asılıdır. Belə ki, birinci növbədə maşının istehsal olunduğu il, maşının mühərrikinin həcmi nəzərə alınır və maşının gətirildiyi ölkədən alındığı qiymət nəzərə alınmaqla bu rüsumlar, vergilər hesablanır. Yəni aksiz vergisinin hesablanmasında maşının mühərrikinin həcmi əhəmiyyət kəsb edir. Əgər mühərrikin həcmi 2000 kubmetrə qədərdirsə, bu zaman hər kub santimetr üçün 15 qəpik, 2000 kubmetrdən 3000 kubmetrədəkdirsə, 300 manat və hər kubsantimetr üçün 1 manat, 3000 kubmetrdən 4000 kubmetrə qədərdirsə, 1300 manat və hər kub santimetr üçün 2 manat, 4000 kub santimetrdən yuxarıdırsa, bu zaman 3300 manat və hər kub santimetr üçün 4 manat aksiz vergisi tutulur. İdarə rəisi və digər rəhbər işçilər isə ölkəyə xaricdən avtomobil gətirən insanlardan rüsumdan qat-qat artıq ödənişlər tələb edir. Deyilənə görə, İsmayıl Hüseynovun qəribə xüsusiyyəti var. Məsələn, hansısa vətəndaş xaricdən maşın gətirir və buna görə ondan 8 min manat "şirinlik" istənilir. Həmin adam rəisin yanına girib qiymətdə bir qədər endirim xahişi edəndə İsmayıl müəllim qiyməti daha da qaldırır. Bir sözlə, onun vətəndaşlara qarşı mülayim cəhəti yoxdur. Kim etiraz səsini ucaldırsa "Mənim arxamda çox güclü adam dayanıb. Məni burdan heç yerə tərpətmək mümkün deyil. Gedin kimə istəyirsiniz şikayət edin. Belə işləmişəm, bundan sonra da işləyəcəm" deyə cavab verir".
Avtonəqliyyat Gömrük İdarəsinin rəisinin haqqında başqa məlumatlar da var. Həmin bilgilər geniş araşdırma tələb etdiyindən gələn saylarımızda diqqətinizə çatdıracağıq. Həmçinin İsmayıl Hüseynovun nəzarətində olan avtosalonlar və onun iri maşın idxalçısı Dəmir Abdullayevlə əlaqələri haqda söhbət açacağıq. Sonda onu da vurğulayaq ki, Avtonəqliyyat Gömrük İdarəsinin ləğv olunması, səlahiyyətlərinin isə DYP-yə verilməsi məsələsi gündəmə gətirilib. Bu barədə yaxın günlərdə ətraflı məlumat verəcəyik. Bizi izləyin. Yazı ilə bağlı qarşı tərəfi də dinləyə bilərik.
