Kənd təsərrüfatının inkişafdan qalması ölkə iqtisadiyyatına təsir göstərən başlıca amillərdən biridir. Baxmayaraq ki, dövlət bu sahənin inkişafını prioritet elan edib və ötən iki il ərzində kifayət qədər maliyyə vəsaiti ayırıb. Ancaq aqrar sektordan gözlənilən nəticələr əldə edilməyib. Bəs problem nədədir? Niyə bu qədər münbit şərait və və potensiala malik olan Azərbaycan aqrar ölkəyə çevrilə bilmir? Əslində səbəb məlumdur: Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin yarıtmaz siyasəti bu sahəni inkişafdan saxlayır. KTN-nin işinin öhdəsindən gələ bilmədiyi rəsmi rəqəmlərdən də açıq şəkildə görünür. İstər əkin sahələri, istərsə də istehsal məhsullarının həcmində ildən-ilə azalma müşahidə olunur.
“Neft erası” bitdikdən sonra ölkənin iqtisadi inkişafında kənd təsərrüfatına böyük ümidlər bəslənilirdi. Etiraf etmək lazımdır ki, bu illər ərzində kənd təsərrüfatının inkişafı üçün kifayət qədər ciddi layihələr hazırlandı və hazırlanan proqramların həyata keçirilməsi üçün yetəri qədər vəsait ayrıldı. Təkcə 2017-ci ildə kənd təsərrüfatı sahəsinə 581 milyon manat vəsait ayrılıb. Ayrılan vəsait kənd təsərrüfatına dövlət dəstəyinin daha da artırılması, pambıqçılığın, taxılçılığın, baramaçılığın, tütünçülüyün və heyvandarlığın kompleks inkişafının genişləndirilməsi, ərzaq təhlükəsizliyinin daha da gücləndirilməsi üçün nəzərdə tutulurdu.
Pambıqçılığa dəstək məqsədilə xüsusi təyinatlı kənd təsərrüfatı texnikalarının alınmasına son iki ildə dövlət büdcəsindən 295,0 milyon manat vəsait ayrılıb, pambıq istehsalına görə 30,0 milyon manatadək subsidiya verilib. Kənd təsərrüfatı dövriyyəsinə əlavə suvarılan torpaq sahələrinin daxil edilməsi, meliorativ sistemin müasir tələblər səviyyəsinə uyğun modernləşdirilməsi və mütərəqqi suvarma üsullarının tətbiqi üçün 2017-ci ilin dövlət və icmal büdcələrindən ayrılan vəsait və xaricdən cəlb edilmiş kreditlər hesabına cəmi 461,0 milyon manat vəsait yönəldilib. Bunlar 2017-ci ilin statistikasına daxil olan rəsmi rəqəmlərdir. Bəs görülən işlər ayrılan vəsaitlərə adekvatdırmı? Görünən odur ki, yox!
Kənd təsərrüfatı naziri Heydər Əsədovun rəhbərliyi müddətində görülən işlərə nəzər salsaq, bu sahədə nəinki inkişaf, heç müsbət dəyişiklik belə gözə çarpmır. Hələ də kənd təsərrüfatı məhsulları ilə daxili bazarı təmin etmək mümkün olmayıb. Daxili bazarın kənd təsərrüfatı məhsulları ilə təminatı idxal hesabına həyata keçirilir və qiymətlər günbəgün artır.
Dövlət Gömrük Komitəsindən 2017-ci il üçün verilən məlumata görə, Azərbaycana idxal 7 790 703.53 dollar həcmində olub ki, bunun da böyük bir hissəsi məhz kənd təsərrüfatı məhsullarının payına düşür. Belə ki, 2017-ci ildə ölkəyə Ət - 37 211.29 ton - 58 154.92 dollar, süd - 7 735.24 ton - 12 766.25 dollar, kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağlar - 12 467.68 ton - 58 604.03 dollar, meyvə-tərəvəz- 249 202.77 ton -116 070.35 dollar, çay - 11 635.64 ton - 46 189.21 dollar, buğda - 1 120 804.47 ton - 200 631.78 dollar, bitki və heyvan mənşəli piylər və yağlar -137 083.35 ton - 132 298.80 dollar, şəkər - 349 705.79 ton -160 742.57 dollar, tütün və tütün məmulatları - 141 501.22 dollar həcmində olub.
Bütün statistik məlumatlardan belə qənaətə gəlmək olar ki, dövlətin prioritet elan etdiyi sahəyə Heydər Əsədovun rəhbərliyi nəticə əldə edilməsinə imkan vermir. Ona görə də ayrılan milyonlarla vəsaitin, hazırlanan proqramların, layihələrin müqabilində hələ də Azərbaycan aqrar ölkəyə çevrilə bilməyib. Zamanında böyük nüfuza malik nazirin qudasının bu gün vəzifədə qalması üçün heç bir əsas yoxdur. Kənd təsərrüfatının inkişaf indeksi ötən illərlə nisbətdə dəyişmədiyini nəzərə alsaq, kənd təsərrüfart naziri Heydər Əsədovun da qudası, sabiq nəqliyyat naziri Ziya Məmmədov kimi yaxın zamanlarda postunu itirməyə ən real namizəddir. Nəzərə alsaq ki, 11 aprel prezident seçkilərindən sonra hökumətin tərkibində ciddi dəyişikliklərin olacağı ilə bağlı müəyyən məlumatlar səsləndirilir. Belə qənaətə gəlmək olar ki, hökumətin işinin öhdəsindən gələ bilməyən nazirlər siyahısında Heydər Əsədov ilk pillələrdədir. Bütün hallarda kənd təsərrüfatına aid statistik məlumatlar nazirin işinə biganə yanaşdığını göstərir və bu, hökumətin diqqətindən yayına bilməz.
Qeyd edək ki, bir müddət öncə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin, ümumiyyətlə, ləğv olunacağı deyilirdi. Struktur islahatları çərçivəsində Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi ilə Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin ləğv olunaraq Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinə birləşdiriləcəyi qeyd olunurdu. Ehtimal olunur ki, Heydər Əsədovun qudası da Ziya Məmmədovun aqibətini yaşayacaq. Bütün hallarda seçkilərdən qısa zaman sonra bu haqda qərarın verilməsi gözləniləndir. \\cebhe.info\\
