Son vaxtlar aliment ödəməkdən boyun qaçıran ataların sayı artıb. Bu isə boşanan qadın və övladları üçün ciddi problemə çevrilib. Çünki elə qadınlar var ki, övladlarını həmin alimentlə dolandırır. Alimenti ala bilməyəndə isə maddi çətinlik çəkir. Qanunvericiliyə görə icraçılar borclu şəxslərin ölkədən getmə hüququnu məhdudlaşdıra, əmlakına həbs qoya, borcu əmək haqqına yönləndirə bilərlər. Borclu şəxs həbsxanada olduqda və ya ölkədən kənara çıxdıqda isə aliment borcu nənə və ya babadan alınır. Ailə Məcəlləsində və digər hüquqi aktlarda alimentin ödənilməsindən azad edən heç bir müddəa yoxdur. Amma son illərin mənzərəsi onu göstərir ki, boşanmış kişilərin çoxu alimenti ödəməkdən yayınır.
Bununla belə məhkəmə icraçıları da öz vəzifələrini yerinə yetirmirlər. İllərlə yığılıb qalmış aliment borclarının öhdəsindən nə məhkəmə, nə də qanunlar gələ bilir. Alimentin ödənilməsi üçün isə alternativ yol yoxdur. Ölkə qanunlarına görə, aliment ödəməyən şəxs ən sərt formada, hətta həbs olunmaqla belə cəzalandırılır. Sözügedən məsələ ilə bağlı Nəsimi rayon Mir Cəlal küçəsi, 31 ünvanında yaşayan İlhamə Kərimova “Cümhuriyət” qəzetinə müraciət edib.
Şikayətçi müraciətində 2008-cı ildə həyat yoldaşı Ağsu rayon sakini Mehman Kərimovdan məhkəmə qaydası ilə boşandığını və himayəsində biri qız, biri oğlan olmaqla iki övladının olduğunu deyib. İlhamə Kərimovanın sözlərinə görə, 2013-cü ildən bu günə kimi keçmiş həyat yoldaşı məhkəmə qərarı ilə nəzərdə tutulmuş alimenti ödəmir: “2008-cı ildə məhkəmə qərarı ilə boşanmışıq. Keçmiş yoldaşım 2013-cü ilə qədər aliment ödəsə də, 4 ildir ki, bu pulu verməkdən imtina edir. Məhkəmə icraçıları da bu məsələyə müdaxilə edə bilmirlər. Bir sözlə Ağsu rayonu məhkəmə qərarlarının icra şöbəsi məhkəmə qərarlarını icra etmək istəmir, süründürməçiliklə məşğuldur. Dəfələrlə bu işlə əlaqədar Ağsu rayonuna getmişəm. Ağsu rayon məhkəmə qərarlarının icra şöbəsinin əməkdaşları Rövşən, Elman, Xəyyam və Elçin - bu məsələnin icrası ilə məşğul olduqlarını bildirsələr də, məhkəmə tərəfindən verilmiş qərarın icrası üçün üzərlərinə düşən vəzifəni yerinə yetirə bilmirlər. Birinci aliment işi ilə Rövşən müəllim məşğul olurdu. O müddətdə keçmiş həyat yoldaşım 28 gün həbs olundu.
Həbs müddəti başa çatdı və o, sərbəst buraxıldı. Amma alimentdən xəbər çıxmadı. Sonra iş Elman müəlimə verildi. Onunla da dəfələrlə danışsam da, nəticəsiz qaldı. Sonra iş Xəyyam müəllimə verildi. Xəyyam müəllim hər telefon danışığımızda alimentin veriləcəyinə dair müxtəlif vədlər verirdi. Hətta keçmiş yoldaşımın axtarışa verildiyini, bu işlə yaxından maraqlandığını da deyirdi. Nəticəsiz qalan bu məsələdən yorulub, Ədliyyə Nazirliyinin əməkdaşı Nüsrət müəllimlə görüşdüm. Vəziyyəti ona anladandan sonra o, Xəyyam müəllimə zəng etdi və işə dərhal baxılması tapşırığını verdi. Üstündən iki həftə keçdi, yenə bir xəbər çıxmadı. Məcbur olub iradlarımı Nüsrət müəlimə bildirdim. O, isə dedi ki, iş baxılması üçün yeni məhkəmə icraçısı olan Elçinə tapşırılıb. Elçin müəllimlə danışanda bildirdim ki, belə çıxır bu dəfə də onunla 5-6 ay danışacam, amma iş elə dəyişməz qalacaq. Amma o mənə məsələni həll edəcəyinə dair söz verdi. Həmin məhkəmə icraçısının da vəd etdiyi müddət ötüb, amma ortada nəticə yoxdur.
Mənə elə gəlir ki, məhkəmə qərarının icrasına nəzarət etməli olan bu şəxslər kimlərəsə havadarlıq edirlər. Əziyyət çəkən isə mənəm. İki tələbə övladımla çətin vəziyyətdəyəm. Onların təhsil xərclərini, dolanışığı və digər xərcləri ödəyə bilmirəm. Hər övladıma görə 100 manat aliment kəsilib. Amma bunu görmürük. Anlamıram tez-tez dəyişən məhkəmə icraçıları bütün günü evimin ətrafında dolanan Mehman Kərimovu tapa bilmirlər ki, onu axtarışa verirlər? Dəfələrlə sərxoş vəziyyətdə evimə gəlib məni təhqir edir... Aliment məsələsi həll edilmirsə, o zaman qanunu pozan məmurlar cəzalandırılsın. Mehman Kərimovu alimenti ödəmədiyinə görə inzibati mənsuliyyətə cəlb edib, sonra da azad etmək məsələni həll etmək deyil. Konkret bu adam alimenti ödəməlidir. Bunun bir yolu olmalıdır”.
Ağsu Rayon Məhkəmə Qərarlarının İcrası şöbəsinin əməkdaşı Elçin Əmirov şikayətlə bağlı “Cümhuriyət” qəzetinə açıqlamasında deyib ki, Mehman Kərimov qeydiyyatda olduğu ünvanda yaşamadığına görə onunla əlaqə qurmaq mümkün olmur: “Biz artıq onu axtarışa vermişik. Hər icraçı öz rayonu üzrə cavabdehdir. O burada yaşamırsa, xanım ərizə yazmalıdır və mən onu Bakıya göndərməliyəm. Yaxud da ki, axtarışa verilməlidir ki, faktiki yaşadığı yerdən polis onu tapıb gətirsin. Amma konkret olaraq o adam axtarışa verilib, yəqin ki, 5-10 günə nəticə məlum olacaq. O şəxs bir dəfə də inzibati şəkildə həbs olunub.
Axtarış nəticəsində tutulub gətiriləcək və qanun çərçivəsində onunla bağlı tədbir görüləcək. Barəsində inzibati məsuliyyət, cərimə və ya cinayət məsuliyyəti seçilə bilər. Amma bu şəxsin faktiki olaraq 4 minə yaxın aliment borcu var. Ona yenidən cərimə kəsilməsi düzgün deyil. Ola bilsin ki, 30 sutkalıq həbs olunsun. Amma hər şeydən əvvəl xanım onun cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün bizə müraciət etməlidi. Mən il yarımdı bu işlə məşğulam. Xanım isə mənə yeni müraciət edib. Mənim bundan əlavə də aliment işlərim var. Hamısı da problemlidir. Əgər vətəndaş mənə müraciət etmirsə, mən onun dalınca düşə bilmirəm. Hamısını nəzarətdə saxlamaq mümkün olmur”.
